Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/3190 K.2017/501

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı - birleşen dosya davacısı SS ... Engelliler Kenti Toplu Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde olmakla duruşma için tayin edilen günde taraf vekilleri yapılan tebligata rağmen gelmediklerinden incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra ve eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen ilk dava bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle, birleşen ikinci dava ise, fazla ödenen iş bedelinin iadesi istemiyle başlatılan takibe vâki itirazın iptâline ilişkin olup, mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davaların ise kısmen kabulüne dair verilen hüküm, taraf vekillerince temyiz olunmuştur.

...-Taraflar arasındaki uyuşmazlık imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 355. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici, davalı-birleşen dosya davacısı ise iş sahibidir. Eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu uyuşmazlık konusu olmayıp, ihtilâf iş bedelinin ne miktar olduğu ve ödenip ödenmediğinden, fazla ödenip ödenme olup olmadığı konusunda toplanmaktadır. Asıl davada, Davacı-birleşen dosya davalısı (yüklenici) vekili dava dilekçesinde; davalı hakkında başlatılan takibe itiraz ettiğini, davalı iş sahibine ait muhtelif projelerin yapılması amacıyla sözleşme imzalandığını, sözleşmenin .... maddesine göre, daha

sonra yapılacak tüm proje hizmetlerinin müvekkili şirkete yaptırılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin .... maddesine göre, iş sahibi tarafından sözleşmenin feshi halinde Mimarlar odasının belirleyeceği oranda ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı kooperatifin ....07.2010 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini, müvekkili şirketin bu işlerin yapılabilmesi için bünyesinde eleman istihdam ettirdiğini, işlerin yapılabilmesi için başka bir şirket kurduğunu, müvekkilinin hazırladığı avam projenin kooperatifin tanıtım broşüründe kullanılıp üye kaydının yapıldığını,

kendilerine verilen vekâlet gereğince kooperatifin arsalarının imar ve tevhit işlemlerinin yerine getirildiğini, bu arsalardan 962 ada ... parselin 31.....2009 tarihli yapı ruhsatının alındığı gibi 622 ada ... parselin de ruhsatının alındığını, davalı kooperatifin talebi üzerine Melikgazi Belediyesi imar uygulaması plan teklifinin şehir uygulama değişiklik projesinin de kendilerince hazırlandığını, yeni oluşan 622 ada ... parsel üzerinde yapılacak binaya ilişkin 26 dükkan ve ... daire için mimari proje çizdirildiğini ve belediyeden onaylattırıldığını, muhtelif projelerin yaptırıldığını,

buna ilişkin düzenlenen faturaların kooperatife ihtarnameyle gönderildiğini, toplam 142.496,68 TL alacaklarının bulunduğunu, takibe vâki itirazın iptâlini istemiştir.

Yüklenici vekili birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/209 Esas sayılı dosyasında ise, işlerin yapılabilebilmesi için yeni kurulan ........ Ltd. Şti'nin 622 ada ... nolu parsele ait, alt yüklenici olarak bir kısım projelerin hazırlayıp teslim ettiğini, davacı şirket tarafından gönderilen ihtarnameye rağmen ödemenin yaıplmadığını, toplam 236.050,... TL alacakları bulunduğunu, başlatılan takibe de itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptâli ile takibin devamı talep etmiştir.

İş sahibi vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan ....04.2009 tarihli sözleşmeye göre davalının 31.....2009 tarihine kadar alması gereken ruhsatı almadığını, imza tasarımının ruhsat alma yetkisini tamamlayamadığını, ruhsatın davalının kurdurduğu ........

Firması tarafından ... ay sonra alındığını, gecikmenin kendilerini zarara uğrattığını, 922 ada ... nolu parelin ruhsatı alındıktan sonra proje bedelinin ödendiğini, davacının 922 ada ... parsel için proje yapması gerekirken ... nolu parsel için yaptığını, bu projeyi de onaylatmadığını, 922 ada ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu parsellerin birleştirilerek ....05.2010 tarihinde ... nolu parselin oluşturulduğunu, ... nolu parsel için faturalar düzenlendiğini, oysa bu parselle ilgili bir görüşme yapılmadığını, 60 daire olması gereken projenin 24 daire olarak projelendirildiğini, 31.....2009 tarihli ruhsat bedelinin ödendiğini,

fazla ödeme yapıldığını davanın reddine karar verilmesini,

Birleşen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/195 Esas sayılı dosyada ise bu kez iş sahibi vekili; fazla ödenen iş bedelinin tahsili için başlattığı takibe davalı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptâli ile takibin devamına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın reddine, birleşen davaların ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Asıl dosya davacısı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında ....04.2009 tarihli eser sözleşmesi kurulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşmenin konusu davalı iş sahibine ait bulunan taşınmazlar üzerine yapılacak binaların bütün proje hizmetleri olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme uyarınca yapılacak projeler .... maddede sayılmış olup, projelerin hazırlanması aşamasında çalışma ekibinin kendisi tarafından kurulacağı ve ilgili meslek odaları vizeleri

dışında kalan giderler ile harçların işveren tarafından karşılanacağı öngörülmüştür. İşin süresi ise iş sahibi tarafından bilgi ve belgelerin yüklenici firmaya teslimden itibaren 45 gün olacağı, .... maddede ise, hizmet bedelinin ilgili meslek odalarının belirlediği miktarda olacağı, konusunda anlaşmaya varılmıştır.

Bu ana sözleşmeden sonra yine taraflar arasında muhtelif projelerle ilgili imzası inkar edilmeyen sözleşmeler düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerde de, yüklenici adına mimarın imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda ana sözleşmede açıklık olmadığından projelerle ilgili yapılan alt sözleşmelerdeki bedellerin esas alınması gerekmektedir.

Diğer bir anlatımla, ana sözleşme tüm hizmetleri kapsayan bir sözleşme tipi olup, diğer sözleşmeler ise, muhtelif projelerin yapılmasıyla ilgli ve tarafları bağlayıcı niteliktedir. Bu durumda mahkemece, sözleşmesi bulunan projelerle ilgili olarak sözleşme fiyatlarıyla davacı yüklenicinin alacağı miktarı belirlemek gerekmektedir.

Öncelikle vurgulamak gerekir ki, uyuşmazlığın çözümünde projelerin hangi parseller için yapıldığı da önemli olup, projelerin 962 ada ... parsel ve 622 ada ... parsel için yapıldığı anlaşıldığından, bu iki parsel yönünden yapılan projelerle ilgili yüklenicinin hakettiği iş bedelinin sözleşme fiyatlarıyla hesaplanması, sözleşmesi bulunmayan projeler için ise, meslek odasının tarifesinin uygulanması ve hakettiği iş bedelinin bulunması gerekmektedir.

Öte yandan 922 ada ... parselle ilgili araştırma ve inceleme de yeterli değildir.

Bu parsel yönünden de Belediyeden imar durumu ve işlem dosyası da getirtilmek suretiyle, mahallinde uzman bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif yapılıp ek rapor alınarak bu parsel için bir proje mevcut olup olmadığı ve mevcut ise iş sahibinin işine yarayıp yaramadığı araştırılmalı ve proje hizmet bedelinin ilgili meslek odasından yapıldığı yıl itibariyle tarifesinin sorularak hakedilen iş bedeli bulunmalıdır.

Bu projenin mevcut olmadığı, yada iş sahibinin yararına olmadığı anlaşıldığı taktirde ise, bu parsel yönünden talep edilen proje bedeline ilişkin istemin reddi gerekir.

Bu nedenlerle mahkemece yapılacak iş, az yukarıda değinilen şekilde araştırma yapılmalı ve davacı yüklenicilerin hakettiği iş bedeli ve ödemelerin mahsubu ile asıl ve birleşen davaların sonuçlandırılması, alacak yargılamayı ve hesaplamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkâr tazminatı isteminin reddinden ibarettir. Karar bu nedenle bozulmalıdır. ...-Bozma sebebine göre diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.