Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/3196 K.2016/4726

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm asıl dosya davalısı vekili ile birleşen dosya davalısı vekilince temyiz edilmiş, birleşen dosya davalısı vekili tarafından duruşma istenmiş ise de davetiye masrafı bulunmadığından duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava iş sahibi ortak girişim tarafından, yüklenici ve çek hamili aleyhine açılmış olup, iş bedeli karşılığı verildiği ileri sürülen çek nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti ve çekin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davanın kabulüne yargılama aşamasında çek bedeli ödenmiş olduğundan ödenen bedelin davalılardan tahsiline ve çek hamilinin kötüniyet tazminatı ile sorumlu tutulmasına dair verilen karar davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl dava davalısı yüklenici ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Menfi tespit davasının konusunu oluşturan ve ... 5. İcra Müdürlüğü’nün 2009/1327 sayılı takip dosyasının dayanağı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nin 05.02.2009 keşide tarihli 465.250,39 TL meblağı çekle ilgili, çekin yetkili hamili, birleşen dosya davalısı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından bu dosyanın davacısı iş ortaklığı aleyhine 16.08.2011 birleşen dava tarihinden önce 17.03.2009 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2009/93 iken bozmadan sonra 2013/183 Esas 2013/456 Karar

numarasını alan çekin keşide tarihinin 05.02.2009 olduğunun tespiti ve çek bedelinin iş ortaklığından tahsili için alacak davası açılmıştır. Bu davada, bozmadan sonra az yukarıdaki esas ve karar numarası ile davanın kabulüne karar verilmiş ve iş ortaklığının temyizi üzerine Yargıtay Yüksek 19. Hukuk Dairesi’nin 13.11.2013 gün 2013/15139 Esas 2013/17864 Karar sayılı ilâmı ile onanmak ve tashihi karar yoluna gidilmemek suretiyle verilen karar kesinleşmiştir.

Birleşen dosya davalısı çek hamili şirket cevap dilekçesinde kendileri tarafından açılan alacak davasını öne sürerek derdestlik itirazında bulunmuştur.

... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin bozmadan sonra 2013/183 Esas 2013/456 Karar numarasını alan dosyasının incelenmesinden davacı ve davalı olarak yerleri değişik olmakla birlikte eldeki asıl dava ile birleşen ...

Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/359 Esas sayılı çek hamili aleyhine olan menfi tespit dosyasındaki tarafların ve her iki davanın konusunu olan çek ve icra takip dosyalarının aynı olduğu, davalardan birisi alacak diğeri menfi tespit ise de her iki davada da araştırılması gereken bu çeke dayalı iş ortaklığının borçlu bulunup bulunmadığı ve çek hamilinin alacaklı olup olmadığının belirlenmesi olup hukuki sebebin de aynı olduğu anlaşılmaktadır.

İş ortaklığı tarafından menfi tespit davası açılmamış olsa dahi, çek hamilinin açtığı alacak davasında iş ortaklığının dava konusu çekle ilgili borçlu bulunup bulunmadığı zorunlu olarak inceleneğinden her iki dava aynıdır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve somut olayda uygulanması gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1/ı. maddesinde aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması dava şartları arasında sayılmıştır. Bu husus, yani derdestlik itirazı dava şartları arasında sayıldığından ikinci davanın açıldığı mahkemede her zaman ileri sürülebilir. Aynı Yasa’nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece birleşen davanın açıldığı tarihten önce açılmış, aynı taraflar arasında konu ve sebebi aynı görülmekte bulunan dava olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 115/2. maddesi hükmünce birleşen davanın usulden reddine karar verilmesi yerine ileri sürülmesine rağmen yanlış değerlendirme ile işin esası konusunda hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.