Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/3622 K.2017/2354

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, cezai şart tahsili için yürütülen icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olup; mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar 10.07.2008 tarihli taahhütname gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle doğan alacağın ödenmediğini ve Görele İcra Müdürlüğü'nün 2013/320 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde borca itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptâline takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemişler, davalı taahhütname gereği edimlerini yerine getirdiğini belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece; taahhütname gereğinin yerine getirilmediği ve cezai şart alacağının doğduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taahhütname gereği üstlenilen edimin yerine getirilmemesi nedeniyle doğan cezai şart alacağının ödenmediği iddiasıyla yapılan takibe itiraz nedeniyle İİK'nın 67. maddeye göre açılmış itirazın iptâli davasıdır.

Mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir.

Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu'nun 09.02.2011 gün ve 2010/15-657 Esas 2011/49 Karar, 07.12.2011 gün ve 2011/1-631 Esas 2011/745 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; takip konusu alacak dayanağı taahhütnameme 10.07.2008 tarihlidir. Taahhütnamede, davalı ... bazı taahhütlerde bulunmuş ve yerine getirmediği takdirde 20.000 Euro para ödeyeceğini imzası ile kabul etmiştir. Lehine taahhütte bulunulan ise kendisi de bu belgeyi imzalamış olan ....'dır. Davacıların takibe konu ettikleri alacak kendilerinin tarafı olmadıkları taahhütnameye dayanmaktadır.

Sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince anılan taahhütnameye dayalı olarak varsa cezai şart talep etme hakkı lehine taahhütte bulunulan ....'ya aittir. Üzerinde taahhüte konu işlerin yapılacağı taşınmazın, kayıt malikinin daha sonra tamamen veya kısmen değişmesi yeni malikler lehine bu taahhüde dayalı olarak talepte bulunma hakkı vermez.

Bu durumda davacıların davada aktif husumet sıfatı bulunmadığından davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.