Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/3681 K.2016/4768

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, satın alınan klimaların kurulumunun ayıplı ifası nedeniyle sözleşmeden dönüldüğünden ödenen bedele ilişkin alacak, istemine ilişkin olup, mahkemenin; davanın kabulüne, dair kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı satın alınan klimaların kurulumunun ayıplı ifa edildiği için sözleşmeden cayma hakkını kullandıklarını belirterek klimaların iadesi ile ödenen 12.375,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, davalı klimaların davacının isteğine uygun olarak kurulumunun yapıldığını, davacının daha sonra montajı beğenmediğini bildirmesi üzerine isteğine uygun olarak işlemler yapılmak istendiğinde izin verilmediğini, davacının malları geri vererek cayma gayreti içinde olduğunu,

yokluklarında yapılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddini savunmuş. mahkemece tespit raporunda klimaların montajının gereği gibi yapılmamasının alıcının ondan beklediği faydayı ortadan kaldıracağı belirtilerek davanın kabulüne, satış sözleşmesinin iptâline, klimaların masrafları davalıya ait olmak üzere davalıya iadesine, 12.375,00 TL'nin 02.10.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, klimaların kurulum ve montajı işine ilişkin olmasına göre eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davanın çözümlenmesinde uygulanması gereken hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddeleridir. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, TBK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. TBK'nın 475. maddesi ayıbı işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. Açık ayıplarda TBK'nın 474/1. maddesine göre iş sahibinin

eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz (geç sayılmayacak bir süre içinde) eseri gözden geçirip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. Sonradan ortaya çıkan ayıpta yani gizli ayıplarda ise TBK 477/3. maddeye göre ayıp ortaya çıktıktan sonra gecikmeksizin ayıp ihbarının yapılması gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları; sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir.

Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir.

Ayıptan doğan zararın varlığı ve miktarı ile zarardan sorumluluğu gerektiren kusurun kanıtlanması konusunda ispat kurallarına bakılmalıdır. HMK 190/1. maddeye göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu nedenle ayıptan doğan hakların kullanılması için iş sahibi eserin ayıplı olduğunu kanıtlamak zorundadır.

Hukuki dinlenilme hakkının düzenlendiği HMK 27. maddeye göre davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Hukuki dinlenilme hakkı yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.

Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK 266/1). Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir (HMK 281/2). Mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir (HMK 281/3).

Somut olayda mahkemece bilirkişi raporu alınmaksızın, delil tespiti yoluyla alınan bilirkişi raporuna dayanılarak hükme varılmıştır. Delil tespiti karşı tarafın yokluğunda yapılmış ve bu rapora itiraz edilmiş olduğu halde delil tespiti dosyasında alınan raporun hükme esas alınması hukuki dinlenilme hakkına da aykırıdır.

Bu durumda mahkemece yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda bir bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınıp değerlendirmek suretiyle karar verilmesi gerekirken davalının yokluğunda yapılan delil tespiti dosyasındaki rapor esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru doğru olmadığından kararın temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.