Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/4314 K.2018/1305

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle menfi zarar, kâr kaybı alacağı ve teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilince etmiyz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle 03.12.2012 olan dava tarihinin karar başlığında 24.10.2013 olarak yazılmış olması maddi hataya dayalı olup, mahallinde düzeltilmesinin mümkün bulunmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davada diğer alacakların yanında davacı tarafından davalıya verilen 15.09.2011 gün ... nolu Halk Bankası ...şubesinden alınan 7.620,30 TL'lik kesin teminat mektubunun iadesi de talep edilmiştir. İadesi istenen kesin teminat mektubu bedeli bir değer taşıdığından 492 sayılı Harçlar Kanunu 16 ve 28. maddesine göre nispi harca tabi olup, dava açılırken değere tabi davalarda karar ve ilâm harçlarının 1/4'ünün peşin olarak yatırılması gerekir.

Harçlar Kanunu 32. maddesi hükmünce yargı işlemlerinden alınması gereken harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılması mümkün değildir. Harcın eksik yatırılması halinde aynı Yasa'nın 30. maddesi gereğince davacıya tamamlatılması için takip eden celseye kadar süre verilip, tamamlanmaz ise dava tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nın 150. maddesi gereğince işlem yapılması gerekir.

Harçlar Kanunu'nda yapılan düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemeler ve Yargıtay tarafından re'sen dikkate alınır. Mahkemece bu şekilde peşin nispi harç yatırılmadığı halde teminat mektubu ile ilgili inceleme yapılması doğru olmadığı gibi sözleşmenin 10.4.1 maddesi hükmünce kesin teminatın iadesi için SGK'dan ilişiksiz belgesi getirilmesi gerektiği belirtildiği halde belge aranmaksızın iade kararı verilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Öte yandan sözleşmelerin feshi tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 356/I. maddesi yollaması ile 325. maddesi gereğince sözleşmenin iş sahibi tarafından haksız feshi halinde kâr kaybının fesih ve enelleme tarihi itibariyle yüklenicinin yapmadığı iş bedeli miktarından engelleme sebebiyle yapmaktan tasarruf ettiği giderler (işçi ücretleri, SGK primleri, vergiler vs gibi) ile başka bir iş yaparak kazandığı ya da kazanmaktan kasten bilerek kazçındığı yararların da indirilmesi gerekmektedir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda araştırma yöntemi doğru olarak belirtilmekle birlikte hesaplama bu yönteme uygun yapılmamıştır. Dosyadaki kayıtların eksik olması ya da buna ilişkin belge bulunmaması kesinti yöntemi ile kâr kaybı hesabının yapılmasına engel değildir.

Bu durumda mahkemece öncelikle iadesini talep ettiği teminat mektubu miktarına göre yatırmadığı Harçlar Kanunu'nun 28/1-a maddesine göre hesaplanacak 1/4 peşin nispi karar harcını yatırmak üzere davacıya süre verilip, teminat mektubunun iadesi talebiyle ilgili sözleşmenin 10.4.1. maddesine göre davacıya bu işle ilgili SGK ilişiksiz belgesi de ibraz ettirilerek hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan kâr kaybı ile ilgili az yukarıda açıklanan kesinti yöntemine uygun şekilde istenebilecek kâr kaybı alacağı miktarı konusunda gerekçeli, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli ek rapor alınıp, teminat mektubunun iadesi,