Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/4358 K.2018/1306

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yüklenici davalı şirket yönünden eser sözleşmesinden kaynaklanan, idare elemanı davalı yönünden ise bu sözleşmeyle ilgili görevlerin yürütülmesinde idare zararına neden olması nedeniyle haksız fiil hükümlerine dayalı tazminat istemine ilişkin olup;

mahkemece davalı şirket yönünden davanın kabulüne, diğer davalı ...yönünden davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davacı, davalılardan ... ile acil servis yanı kanalizasyon onarımı konulu sözleşme bulunduğunu, bu iş nedeniyle şirkete 6.991,78 TL yersiz ödeme yapıldığını, bu miktardan davalı şirket ve davalı ...'in sorumlu olduğunu belirterek bu miktarın davalılardan tahsilini istemiş, davalılar davanın reddini savunmuş, mahkemece 6.991,78 TL alacağın dava tarihinden yasal faiziyle davalı şirketten tahsiline, diğer davalı ...yönünden davanın reddine karar verilmiş,

hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava yüklenici yönünden sözleşme ve dava tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK 355 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu acil servis yanı kanalizasyon onarımı işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak fazla ödenen bedelin iadesi, davalı idare görevlisi yönünden ise fazla bedel ödemek suretiyle idare zararına neden olunduğu iddiasıyla haksız fiil hükümlerine göre açılmış tazminat davasıdır.Adil yargılanma hakkı Anayasamızın 36/1. maddesinde ve ...

İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.

HMK 297. maddeye göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HMK 298/2. maddede ise gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz hükmü mevcuttur.HGK'nın 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas, ve 2010-108 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; "yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak;

kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur." Gerekçeli karar ile hüküm fıkrasının çelişkili olması halinde yasaya uygun biçimde, gerekçeyi içeren bir hüküm olduğundan söz edilemez.

Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası ve kısa karar arasında çelişki yaratılması; yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair anayasa ve yasa hükümlerine de açıkça aykırı olacaktır.Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde;

mahkemece yükleniciye yapılan fazla ödemenin ...’tan tahsiline karar verilmiş ise de, gerekçede davacının kontrol görevlisi olan davalı ...’in de yüklenici davalıya yapılan ödemenin KDV'sinden sorumlu olması gerekeceğinden söz konusu tutara %18 KDV eklenmesi yoluna gidilmiş, buna ilişkin hesaplama mahkemece resen yapılarak karara işlenmiş, işleyecek faiz türü hakkında ise kesinleşen 2012/19 Esas sayılı kararında belirtilen yasal faize hükmedilmesi yönünde karar verilmiş olmakla gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratılmıştır.

Bu durumda HMK 297. maddeye uygun bir kararın varlığından söz edilemez. Mahkemece yapılacak iş önceki karar ile bağlı olmaksızın gerekçe ile hüküm arasındaki çelişki giderilerek karar vermek olmalıdır.