Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/4807 K.2018/1140

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli ile ilave işlerin bedeli ve nakdi teminat kesintilerinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilince temyiz olunmuştur.

Davacı davalı şirket arasında ... binası anten kulesinin projelendirilmesi, paratoner, uçak ikaz sistemi ve boru yüzeyleri pvc kaplamalı olarak montajın yapılması için 04.07.2008 tarihinde sözleşme imzalandığını, yapılması gereken imalâtların %89,72'nin yapıldığı, sözleşmeden kaynaklı olan 6.663 euronun ödenmediğini, sözleşmenin ödemeler kısmındaki birinci ve ikinci hakedişten toplam 4.466,59 euro kesinti yapıldığını, sözleşme haricinde yapılan işler karşılığı olarak davalı şirketten 14.160,00 TL olmak üzere toplamda 36.000,00 TL alacağı olduğunu belirterek temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça davacının sözleşmeye yüklediği işlerini tam olarak ifa etmediği, ayrıca davacının iddiasının aksine davacıdan ek iş istenmediği ve hakediş hesaplamalarına göre davacıya fazla ödeme yapıldığı savunulmuştur.

Taraflar arasında sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 365. maddesi kapsamında 90.000,00 euro+KDV götürü bedel esaslı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu tarafların kabulündedir. Götürü bedel eser sözleşmelerinde hak edilen iş bedeli hesaplanırken davalı tarafın ayıp-eksik savunması da bulunduğundan eksik ve ayıplar gözetilerek sözleşme kapsamında yapılan işin fiziki oranı bulunmalı, fiziki oran sözleşme bedeline uygulanarak sözleşme kapsamında hak edilen iş bedeli saptanmalıdır.

Ayrıca davacı birinci ve ikinci hakedişten toplam 4.466,59 euro nakdi kesinti yapılarak ödenmediğini belirterek tahsilini talep etmektedir. Nakdi teminat kesintileri ile ilgili sözleşmenin 9.2.1. maddesinde “Yüklenici yapılacak işe ait malzemeyi şantiyeye indirdiğinde 83.500 euro üzerinden hesaplanacak kısmı nakit olarak alacaktır. Getirilen malzemeler üzerinden hakediş ve hakediş üzerinden %5 nakit teminat kesintisi yapılacaktır. İşin bitimi ve geçici kabulde yapılan ödemeler tenzil edilerek bakiye alacak nakit olarak ödenecektir. “düzenlemesi mevcut olup mahkemece sözleşmenin bu hükmü de değerlendilmemiştir.

Öte yandan davacı dava dilekçesinde sözleşmeden kaynaklı olan 6.663 euronun ödenmediğini, sözleşmenin ödemeler kısmındaki birinci ve ikinci hakedişten toplam 4.466,59 euro kesinti yapılarak ödenmediğini, sözleşme haricinde yapılan işler karşılığı olarak davalı şirketten 14.160,00 TL olmak üzere toplamda 36.000,00 TL alacağı olduğunu belirterek temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olup temerrüt faizi bakımından, bu talep bir değere bağlı olup 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 15. maddesi gereğince nispi harca tabidir.

Nispi harca tabi olan davalarda dava dilekçesinde değeri gösterilerek 1 sayılı Tarife'de yazılı değerlere göre, peşin harç yatırılması zorunludur. Davada değerle ifade edilmesi mümkün ve ifade edilebilen talep olmasına rağmen dava dilekçesinde değer gösterilip peşin nispi harç yatırılmamış olması halinde usulüne uygun olarak açılmış davanın varlığından söz edilemez. Bu sebeple faiz istemi yönünden ayrıca hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Bu durumda mahkemece yukarıda değinilen hususlar dikkate alınarak, dava dilekçesindeki her bir kalem için ne miktarda alacak talebinde bulunduklarının açıklattırılıp, yargılamaya devam edilmesi, HMK 281/son maddesine göre yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan mahallinde yeniden keşif yapılmak sureti ile dosyada bulunan hakediş belgeleri ve bilgilerden de faydalanılmak sureti ile eksik ve ayıplar gözetilerek sözleşme kapsamında yapılan işin fiziki oranı bulunmalı, fiziki oran sözleşme bedeline uygulanarak sözleşme kapsamında hak edilen iş bedeli saptanmalı, fiziki oran saptanırken davacının kabul ettiği %89,72 oranı geçilmemeli,

ilave işlerle ilgili davacı temyiz yoluna başvurmadığından bu husus inceleme dışı bırakılmalı, nakdi teminat kesintisi ile ilgili sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılmalı, bu şekilde iş bedeli bulunup kanıtlanan ödemeler ve davacı adına yapılan ödemeler mahsubundan sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.