Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/4881 K.2018/836

....

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında dava dışı..... ile aralarında düzenlenen 02.11.2011 tarihli sözleşme ile tavuk kümesi yaptıklarını, davalı ...'nin sözleşmenin imzalandığı tarihte bu şirketin ortağı olduğunu, .... tarafından bir kısım ödemelerin yapılmasına rağmen imalât bedelinin tamamının ödenmediğini, davalının sözleşmesinin imzalanmasından 19 gün sonra şirketteki paylarını 21.12.2013 tarihinde kardeşi olan dava dışı Mehmet Köse'nin oğlu olan.... devrettiğini,

....de 19.01.2013 tarihinde hisselerini dava dışı Mehmet Köse'ye devrettiğini ve şirketin tek ortaklı hale geldiğini,...... ile düzenlenen sözleşmede her bir kümes yapımı için 150.000,00 TL ödenmesi konusunda anlaştıklarını, tavuk kümeslerinin ruhsat sahiplerinin davalı olduğunu ve yine kümeslerin üzerine inşa edildiği parsellerin tapu malikinin davalı olduğu belirterek tüzel kişilik perdesinin kaldırılması yolu ile inşa ettikleri ve davalı kullanımında bulunan imalatlara ilişkin olarak alacak haklarından davalının sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı savunmasında davacının numarasını verdiği bazı parsellerdeki kümeslerin dava dışı başka bir şirket tarafından yapıldığını, davacının yaptığı kümeslerin tamamlanmadığını, kendisinin sözleşmede taraf olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece Davacı ile dava dış..... arasında 02.11.2011 tarihinde sözleşme yapıldığı, sözleşme uyarınca sözleşme tarihinde şirket ortağı olan davalının taşınmazları üzerine tavuk kümeslerinin imâl edildiği, sözleşmeden kısa bir dönem sonra davalının şirketteki payını devrederek şirketten ayrıldığı, ancak davacı şirketin yaptığı kümeslerin davalı adına kayıtlı olan taşınmazlar üzerinde kaldığı,

borcun dava dışı .... ait olduğu tartışmasız olsa da tüzel kişilik kavramının ardına gizlenerek kanuna karşı hile yapılması ya da tüzel kişilik kavramına sığınarak onun ardında yer alan gerçek kişilerin taraf oldukları sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini ihlal etmeleri veya üçüncü kişilere zarar verme amacı gütmeleri halinde tüzel kişilik perdesinin aralanması ve tüzel kişi vasıtasıyla elde edilmek istenen amacın engellenmesi

.....

gerektiği, şirket ile davacı arasında yapılan sözleşme uyarınca şirketin o tarihteki ortağı olan davalıya ait parseller üzerinde tavuk kümeslerinin yapıldığı, sözleşmeden sonra ise davalının şirket ortaklığını devrettiği dikkate alınarak davanın kabulü ile dava dışı....i.'nin davacıya olan 1.548.000,00 TL borcundan ..... ile birlikte davalının sorumlu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kural olarak tüzel kişiler kendilerini oluşturan kişilerden bağımsız ayrı kişiler olup “sınırlı sorumluluk” ilkesi çerçevesinde hukuki işlemlerde taraf olurlar. Kimi zaman sözleşme ve kanundan doğan borç ve yükümlülüklerden kurtulabilmek için tüzel kişiliğin araç olarak kötüye kullanıldığı bilinen bir gerçektir.

Bunun engellenebilmesi amacıyla doktrinde “perdenin aralanması “teorisi geliştirilmiş, zaman içerisinde Yargıtay uygulamalarında da bu teori benimsenmiştir (Emsal Yargıtay 19. HD 07.06.2011 T 2010/11147 E 2011/7567K, 19. HD 12.05.2006 T. 2005/8774 E 2006/5232 K, 9. HD 27.06.2011 T. 2011/30349 E 2011/19150 K, 23. HD 19.06.2012 T.2012/3083 E 2012/4296 K.).

Perdenin aralanması ile şirket kurucusu gerçek kişilerin sorumluluğuna gidilebildiği gibi, aynı şirketler içerisinde yer alan kardeş şirketler arasında da sorumluluğun gerçekleştiğinin kabulü sağlanabilir.

Somut olayda sözleşmenin tarafı olan...... ilişkili şirket olarak gösterilmiş olup davada taraf olarak yer almamaktadır.

Yargıtay uygulamalarında da benimsenen tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi çerçevesinde sözleşme tarafı olan şirket ile sorumlu olduğu ileri sürülen şahsi yada şirketin hukuki durumları ve diğer hususların inceleneceği verilecek özellikle davanın kabulü hakkındaki karar sözleşmenin tarafı olan şirket ile taraf olmamakla birlikte perdenin aralanması teorisi sorumlu tutulacak şirket veya şahsın hukuki durumunu etkileyeceğinden davada perdenin aralanması teorisi sonucu sorumlu tutulmak istenen şirket yada şahısların dava yer almaları zorunlu olup mahkemece dava dışı sözleşmenin tarafı olan.... ve Tic.

Ltd. Şti hakkında bu davayla birleştirilmek üzere dava açması için süre verilip açılan dava birleştirilip varsa o şirketin savunması tespit ve delilleri toplandıktan sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken söz konusu şirket davada taraf olmadığı halde onun hakkında da borçlu olduğu ve davalı ile birlikte bu borçtan sorumlu olduğunun tespitine de karar verilmesi doğru olmadığından diğer temyiz itirazları incelenmeksizin davalı yararına bozulması gerekmiştir.