Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5480 K.2018/408

....

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemiyle açılmış olup mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından yasal süresi içinde temyiz edilmiştir.

Davacı ..., dava dilekçesinde dava değerini 16.705,01 TL olarak göstermek suretiyle davalı ...Ş. ile ... ... .... Sokaklar İçme Suyu İnşaatı işi için sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin ifası sırasında davalının kusuru ile dava dışı üçüncü kişilerin konutlarını su bastığını, verilen zararın davacıdan .....

2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15.05.2013 tarih 2011/404 Esas, 2013/269 Karar sayılı ilâmı ile tahsiline karar verildiğini, verilen hükmün Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 02.05.2014 tarih 2014/4898 Esas, 2014/7007 Karar sayılı ilâmı ile onandığını belirterek ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsilini talep etmiş, davalı; su basmasının nedeninin davacının ekiplerinin çalışması sırasında meydana geldiğini, sözleşmenin ifası sırasında yapılan çalışmalar ile meydana gelen olay arasında illiyet bağı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir.

Tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz (16/3. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı

....

tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Davacı ...'nün 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan yargı harçlarından muafiyeti bulunmamaktadır. Dava dilekçesinde harca esas değer 16.705.01 TL gösterilmiştir. Dosyada mevcut 05.09.2014 tarihli harçlandırma formunda başvurma harcı ile peşin nispi harcın alınmadığı, yargılama süreci boyuncada mahkemece Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine göre harcın tamamlanması için süre verilmeksizin yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır. Harçlar Yasası'ndaki düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden göz önünde tutulacağı gibi temyiz aşamasında Yargıtay'ca da re'sen dikkate alınır.

Bu durumda davada 16.705,01 TL’nin davalıdan rücuen tahsili talep edilmesine rağmen dava değeri üzerinden peşin nispi harç ile maktu başvurma harcı alınmadığından, mahkemece Harçlar Kanunu'nun 28-a maddesi gereğince toplam miktar üzerinden alınması gereken 1/4 peşin nispi ilâm harcı ile maktu başvurma harcı hesaplanıp eksik yatırılan harç miktarı tespit edilip Harçlar Kanunu'nun 30, 32. maddeleri gereğince davacıya noksan harç tamamlamak üzere bir sonraki duruşmaya kadar süre verilerek, tamamlanması halinde yargılamaya devam edilmesi,

ikmâl edilmemesi durumunda 30. maddenin son cümlesi uyarınca işlem yapılması gerekirken bu husus gözden kaçırılarak Harçlar Yasası'nın 32. maddesine aykırı olarak yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması doğru olmamış, hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bozulması uygun bulunmuştur.

....