Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5600 K.2017/512

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesi gereğince davacı ortak girişim tarafından davalı iş sahibine verilip haksız olarak paraya çevrilen kesin teminat ve avans teminat mektupları bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davalının ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/309 Esasına kayıtlı olarak açtığı ve asıl dava ile birleştirilen dava dosyasının tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine, davacıların açtığı asıl davanın tahkim itirazı nedeniyle usulden reddine dair verilen karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Asıl davanın davacıları yükleniciler ile iş sahibi.... Genel Müdürlüğü arasında bilahere....'nun doğal gaz hizmetlerini ... ... .... A.Ş.'ye devri, özelleştirilmesi ve şirket yapılanmasındaki değişikliklerden dolayı ... .... Dağıtım A.Ş.'nin taraf haline geldiği 07.04.2004 tarihli eser sözleşmesi imzalanmıştır.

Sözleşmenin anlaşmazlıkların çözümü başlıklı 48. maddesinde sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümlerine göre çözüleceği kararlaştırılmıştır. Buna rağmen davacılar asıl davanın konusu olan davalarını devlet yargısı içinde yer alan genel mahkemelerde açmış oldukları gibi, davalı iş sahibi de aynı sözleşme kapsamında yükleniciler tarafından yapılan işlerin bir kısmının eksik ve ayıplı olması nedeniyle, yükleniciler aleyhine birleşen ... ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/309 Esasına kayıtlı davasını açarak tazminat talep etmiştir.

Davacı konsorsiyum tarafından açılan ve temyiz incelemesine konu olan kararın verildiği davada, davacılar tahkim şartının varlığına rağmen dava açtığı gibi, tahkim ilk itirazında bulunan davalı iş sahibi de sözleşmedeki tahkim şartını dikkate almadan aynı sözleşmeye dayanarak eksik ve ayıplı ifa nedeniyle asıl davanın davacıları yüklenici

konsorsiyum üyeleri aleyhine birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/309 Esasına kayıtlı alacak davasını genel mahkemede açmıştır. Tahkim şartı veya sözleşmesi bulunmasına rağmen tarafların hakem yerine devlet mahkemelerinde dava açmaları halinde tahkim şartı ya da sözleşmesinin uygulanmasından vazgeçmiş olduklarının kabulü gerekir (... ....

Hukuk Dairesi'nin ....03.2010 gün 2010/1581 Esas, 2010/1652 Karar ve ....09.2011 gün 2011/5332 Esas, 2011/5055 Karar sayılı ilâmları). Türk Medeni Kanunu'nun .... maddesi uyarınca herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.

Taraflar ayrı ayrı genel mahkemede dava açmak suretiyle sözleşmede kararlaştırılan tahkim şartının uygulanması olanağını ortadan kaldırmışlardır.

Öte yandan sözleşmenin anlaşmazlıkların çözümü başlıklı 48. maddesinde "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir." denildikten sonra aynı maddenin .../... fıkrasının .... bendinde belirtilen hallerin varlığı halinde uyuşmazlık ....06.2001 tarih ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümlerine göre çözülecektir şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Tahkim şartının geçerli olması için Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında tahkim iradesinin açık ve kesin olması gerektiği, aksi halde tahkim şartınının geçersiz olacağı kabul edilmektedir.

Sözleşmenin 48. maddesindeki tahkim şartında bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlıkların hallinde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir denildikten sonra tahkim yoluyla çözümlenme hususu düzenlendiğinden tahkim şartına konulan bu kayıt tahkim nedenini kesin olmaktan çıkartmış ve tahkim şartını geçersiz hale getirmiştir.

Bu durumda mahkemece tarafların tahkim şartının uygulanmasından vazgeçmiş olmaları ve tahkim şartına konulan kaydın tahkim şartını geçersiz kılması nedeniyle tahkim şartının uygulanma olanağı ortadan kalktığından asıl davada davalı iş sahibinin tahkim ilk itirazı reddedilip, işin esası incelenerek taraf delilleri toplandıktan sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak davalının ilk itirazının kabulüne, tahkim itirazı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.