Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5818 K.2017/871

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yüklenilen işin sözleşmeye uygun tamamlanmasına rağmen davalı idarenin haksız yere iade etmediği 20.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun geri verilmesi ve iade edilmeyen teminat mektubu nedeni ile ticari itibarı zarar gören davacı lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle açılmış, mahkemenin; manevi tazminat talebinin reddine, teminat mektubunun iadesi talebinin kabulüne dair kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada 20.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun iadesi ve 10.000,00 TL manevi tazminat tahsili talep edilmiş olmasına rağmen 10.000,00 TL değer üzerinden peşin nisbi harç alınmış, duruşma sırasında teminat mektubu bedelinin 20.208,00 TL olduğu anlaşılması üzerine 208,00 TL üzerinden noksan nisbi harç tamamlatılmış ise de 20.000,00 TL'lik kısım yönünden peşin nispi harç veya tamamlama harcı yatırılmamıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesine göre değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde 1. sayılı tarifede yazılı değerlerin esas alınması gerekmektedir. Aynı Yasa'nın 28/1. maddesinin a bendinde karar ve ilâm harcının dörtte birinin peşin, geri kalanın kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği hükmü yer almakta olup, yine aynı Kanun'un 32. maddesinde yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağına dair emredici hüküm konulmuştur. Harçlar Kanunu'ndaki düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden gözönünde tutulacağı gibi temyiz aşamasında Yargıtay'ca da re'sen dikkate alınır.

Davacı Harçlar Yasası'na göre harçtan muaf olan kişilerden değildir. Nispi karar ve ilâm harcına tabi davalarda dava değeri üzerinden peşin nispi ilâm harcının alınması zorunludur. Uyarıya rağmen yatırılmaması halinde Harçlar Kanunu'nun 32. maddesine göre müteakip işlemler yapılamayacağından dava dosyasının işlemden kaldırılması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun en son 04.12.2013 gün 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar sayılı ilâmı ve Dairemizin yerleşik uygulamaları bu yöndedir.

./.. s.2

15.H.D. 2016/5818 2017/871

Bu durumda mahkemece davacıya, dava dilekçesinde iadesini istemiş olduğu teminat mektubunun harçlandırılmayan tutarı 20.000,00 TL üzerinden peşin ilâm harcının tamamlattırılması için süre verilip, bundan sonra yargılamaya devam edilerek işin sonuçlandırılması gerekirken kamu düzeninden olan harç hususu gözden kaçırılarak eksik harç tamamlattırılmadan davanın sonuçlandırılması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle diğer yönler incelenmeksizin mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.