Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/6179 K.2017/1263

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici asıl davada eser sözleşmesinden kaynaklanan ödenmeyen iş bedelinin tahsilini, iş sahibi ise birleşen davada fazla ödenen iş bedelinin iadesini istemiş olup, mahkemece asıl davanın ıslah dilekçesi gözetilerek kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen hüküm, iş sahibi vekilince temyiz olunmuştur.

Taraflar arasında imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 355. maddesinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır. Sözleşme BK'nın 365. maddesinde düzenlenen 5.173,120.000,00 TL götürü bedelle akdedilmiştir. Sözleşmenin ekleri arasında %10 iş artışı yapıldığı da anlaşıldığından bu durumda iş bedelinin 5.690.432,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Götürü bedel sözleşmelerde yüklenicinin hakettiği iş bedeli fizik orana göre hesaplanır.

Fiziki oran kurulurken de iş sahibinin eksik ya da ayıba ilişkin savunması varsa bunlar gözönüne alınır ve fiziki gerçekleşme oranı bulunur. Yüklenicinin %10 iş artışı da dahil sözleşme hakettiği iş bedeli hesaplanırken bulunan fiziki oran toplam götürü bedele uygulanır ve bu şekilde hesaplanır.

Öte yandan davacı taraf %10 üzerinde ilave işler yaptığını da ileri sürdüğünden, BK.nun 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri kapsamında bir değerlendirme yapılmalıdır. Bu nedenle %10'u aşan kısım için imalâtın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan BK'nın 413. maddesi uyarınca iş sahibinin yararına olmak kaydıyla yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayicine göre hesaplanıp hüküm altına alınması gerekmektedir.

Öte yandan dava konusu işin 31.12.2009 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, henüz kesin kesin kabulünün yapılmadığı, kesin hesabın da çıkartılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda Dairemizin uygulamalarına

./.. s.2

15.H.D. 2016/6179 2017/1263

göre kesin hesabın mahkemece çıkartılması gerekmektedir. Ayrıca davacı karşı-davalı yüklenici yetkilisiyle idare elemanları hakkında açılan ceza davası bulunmakta olup, dosyanın beraatle sonuçlandığı ve Yargıtay aşamasında olduğu anlaşılmaktadır. Dosyada müfettiş incelemesi sonucu fazla ödeme olduğu bildirilmiş ve ceza soruşturması açılmıştır. Mahkemece alınan bilirkişi raporları da hükme yeterli olmayıp dosya kapsamıyla uyuşmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece yapılacak iş, az yukarıda değinilen kurallar ve ilkeler gözetilerek HMK'nın 266. maddesi uyarınca, aralarında kesin hesap uzmanının da bulunduğu teknik bilirkişilerden heyet oluşturulup, kesin hesap çıkartılmalı, sözleşme kapsımda kalan işler için eksik ve ayıplar gözetilerek fiziki oran kurulmalı, sözleşme bedeli olan 5.690.432,00 TL'ye bu fiziki oran uygulanmalı, sözleşmeden kaynaklanan iş bedeli bulunmalı, sözleşme dışı (%10'u aşan) kısım için iş sahibinin yararına olmak koşuluyla imalâtın yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayici ile iş bedeli hesaplanmalı, sözleşme bedeline ilave edilmeli,

davalı-karşı davacı tarafından yapılan ve kanıtlanan tüm ödemeler düşülmeli, alınacak rapora itirazları karşılanmalı ve ek rapor alınıp, asıl ve birleşen dava sonuçlandırılmalıdır.

Ayrıca yüklenici ve idare elemanları hakkında açılmış bulunan ....Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2012/385 Esas sayılı dava Yargıtay aşamasında bulunduğundan bu dava dosyasının TBK'nın 74. maddesi uyarınca bekletici sorun yapılıp yapılmayacağı da değerlendirilmelidir. Eksik incelemeyle karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.