Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/631 K.2017/2693

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın ve ilave iş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilince temyiz olunmuştur. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Davacı yüklenici, davalı iş sahibi ile imzaladığı 28.11.2008 günlü, "515.000,00 TL + KDV = 607.700,00 TL" götürü bedelli eser sözleşmesi uyarınca davalıya ait akaryakıt satış istasyonunda anahtar teslim tadilatlar yaptığını, ayrıca davalının istemi ile sözleşme haricinde ilave işleri de yapıp teslim ettiğini, davalı iş sahibinin 632.474,04 TL imalât bedelini ödediğini, bakiye alacağının ise ödenmediğini iddia ederek dava açmış;

davalı iş sahibi, davacıya sözleşme konusu ve sözleşme harici yaptırdığı tüm iş bedelini ödediğini, toplam ödemesinin 632.474,04 TL olduğunu, bakiye borcunu eksik ve ayıplı imalât nedeniyle ödemediğini, eksik/ayıplı işler bedelinin ve geç teslimden kaynaklanan cezai şartın takas ve mahsubu yapıldığında davacının alacaklı değil, aksine borçlu olduğunu ve davanın reddi gerektiğini savunmuş; mahkemece üç ayrı bilirkişi heyetinden asıl ve ek raporlar alınarak en son mimar, makine mühendisi, hukukçu ve mali müşavirden oluşan heyetin düzenlediği 28.09.2015 günlü 3. bilirkişi kurulunun raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş;

hüküm davalı iş sahibi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sözleşme tarihinde uygulanması gereken mülgâ 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesine dayalı bakiye alacağın ve davalı iş sahibinin talebiyle gerçekleştirilen ilave iş bedelinin tahsili istemi ile açılan alacak davasıdır. Taraflar arasında imzalanan 28.11.2008 günlü sözleşmede iş bedeli KDV dahil 607.700,00 TL olup, sözleşmede iş bedelinin 818 sayılı BK'nın 365. (6098 sayılı TBK'nın

480. maddesi) maddesinde belirtilen götürü bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Götürü bedelli sözleşmede, yüklenicinin hakettiği imalât bedeli, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalâtın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanarak saptanmalı ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanmalıdır. Sözleşme kapsamı dışında kalan fazla işlerin bedelinin ise, 818 sayılı BK'nın 410 ve devamı (6098 sayılı TBK'nın 526 ve devamı) maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca imalâtın yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerekir.

6100 HMK'nın 266/1. maddesine göre mahkeme çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Aynı Kanun'un 281/2. maddesinde "Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Tüm bu açıklama ve ilkelere göre somut olayda; taraflar arasında götürü bedelli eser sözleşmesi bulunduğu ve toplam KDV dahil 607.700,00 TL bedelle anlaşıldığı; davalı iş sahibinin istemi ile davacı yüklenicinin sözleşme dışı ilave imalâtlar yaptığı, gerçekleştirilen tüm imalâtlar karşılığında davalının toplam 632.474,04 TL ödediği her iki tarafın kabulünde olup, uyuşmazlık konusu değildir.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık davalı iş sahibi, eksik ve ayıp savunmasında bulunarak eksik/ayıplı işlerin takas ve mahsubunu ileri sürdüğünden, eksik ve ayıplı imalâtlar da nazara alınarak davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında ve davalının talebiyle sözleşme harici gerçekleştirdiği tüm iş bedelinden bakiye alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında eksik ve ayıplar da gözetilmek suretiyle sözleşme konusu işler için götürü bedele, sözleşme harici yapılan imalâtlar yönünden ise mahalli piyasa rayiçlerine uygun hesaplama yapılmadığı gibi, raporlar Yargıtay denetimine ve hüküm tesisine elverişli biçimde tanzim edilmediğinden, yetersiz ve eksik incelemeye dayalı raporlara göre davanın kısmen kabulüne dair verilen karar doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; hükme esas alınan 28.09.2015 günlü raporu hazırlayan 3. bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan 818 sayılı BK'nın 365. maddesi gereğince davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı işlerin, eksik ve ayıplı imalâtlar da nazara alınarak tüm işe göre fiziki oranı bulunup;

saptanan bu fiziki oran, sözleşme bedeli 607.700,00 TL götürü bedele uygulanmalı ve yüklenicinin sözleşme kapsamında hakettiği iş bedeli bulunmalı, ilave işler için ise işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre hesaplama yapılıp, mahalli piyasa rayiçleri ile yapılan hesabın içinde KDV de bulunduğundan, ayrıca KDV ilave edilmeksizin eksik ve ayıplardan dolayı nefaset kesintisi de yapılarak bulunacak toplam imalât bedelinden, her iki tarafın kabulünde ve ihtilâfsız olan 632.474,04 TL ödeme mahsup edilmeli, netice

itibariyle yüklenicinin bakiye alacağı saptanır ise, önceki kararı davacı temyiz etmediğinden, usulü müktesep hak ilkesi de gözetilerek bulunacak tutar üzerinden hüküm kurmaktan ibarettir. Açıklanan nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.