Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/894 K.2016/2845

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-k.davacı ........ San.Ltd.Şti. ile davalı .... ve Tic. A.Ş. vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve karşı dava ... sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl davada ödenmeyen bakiye iş bedelinin tahsili, davalılardan ........ San. Ltd. Şti. tarafından açılan karşı davada ise; davacı-karşı davalı şirkete yapılan avans ödemesinin iadesi, makina parkının kullanılmasından doğan alacak ve teslim edilen malzemelerin eksik ve kayıp olmasından kaynaklanan alacağın tahsili istenmiş, mahkemece; davacı taşeron şirketten alacağı temlik alan .... Ltd. Şti., ..... A.Ş. yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacıların taleplerinin ise kabulüne, karşı davanın ise reddine dair verilen karar asıl dosyanın davalısı Makyal İnş. ve Tic. A.Ş. vekili ile davalı-karşı davacı ....... San. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından ve mahkemenin kabulünden anlaşılacağı üzere, akdî ilişki asıl davanın davacısı ........ Ltd. Şti. ile davalılar ........ iş ortaklığı arasında kurulmuş olup; .......... iş ortaklığı ise ......San. Ltd. Şti. ile asıl davanın davalısı ......... A.Ş. şirketlerinden oluşmaktadır. Adî ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından icra takibinin adî ortaklığı oluşturan tüm ortaklar tarafından yapılması ve davanın da tüm ortaklar tarafından açılması gerekir.

Zira, ortaklar davada mecburi dava arkadaşı durumundadırlar. Birlikte icra takibi yapılmadığı ya da dava açılmadığı taktirde, diğer ortakdan muvafakat alınması suretiyle ya da ayrı bir dava açılarak birleştirilmesi suretiyle taraf teşkilinin sağlanması gerekir. Aksi takdirde usulüne uygun bir icra takibi yapıldığından ve dava açıldığından söz edilemez (HGK'nın 17.01.1990 gün 13-457 Esas, 2 Karar sayılı kararı).

Öte yandan, husumet mahkemece re’sen dikkate alınması gereken bir konu olup, taraflarca ileri sürülmese dahi, mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilmelidir.

Mahkemece karşı davanın davacısı olan ...... San. Ltd. Şti. tek başına karşı dava açamayacağı dikkate alınarak, diğer adi ortak ...... Tic. A.Ş.'nin karşı davacı tarafından açılan eldeki davaya muvafakatının bulunduğuna dair muvafakatnamenin sunulması ya da ayrı bir dava açarak taraf teşkilinin sağlanması için uygun bir süre verilmeli, verilen bu süre içerisinde muvafakatname sunulursa ya da ayrı bir dava açılırsa bu dava ile birleştirilmesi sağlanarak işin esası hakkında hüküm kurulmalı, bu eksiklik yerine getirilmediği taktirde ise, karşı davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.