Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2017/1398 K.2017/3096

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili ile fer'i müdahiller vekilince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesi ilişkisinin geçersiz olduğunun tespitine, bu yüzden yapılan masrafların tazminine, kaçırılan fırsat nedeniyle uğranılan kâr kaybının tahsiline ilişkin alacak ve teminat mektubunun iadesi davası olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair karar, davalı ... ve fer'i müdahil vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı yüklenici, davalı ... iş sahibi, diğer davalılar fer'i müdahildir.

Davacı, davalı idare ile imzaladığı 05.01.2011 tarihli sözleşme ile iki adet 2500 tonluk betonarme prefabrike depo yapımı işini üstlendiğini, 11.01.2011 tarihinde işe başladığını, şantiye kurulması, görevlilerin işbaşı yapmaları gibi faaliyetleri tamamladığını, sözleşme konusu işin belirli bir seviyeye getirilmesine rağmen idarenin 01.03.2011 tarihli yazıyla tek taraflı olarak işi durdurduğunu, başvurularına cevap verilmeyip, işin teslimi gereken 29.07.2011 tarihinin de geçmesi üzerine,

idareye ihtar çekip tek taraflı iş durdurma hakkının bulunmadığını, işin 20 gün içinde devamının sağlanmasını ya da ifanın imkânsız olması halinde, uğranan 157.666,43 TL zararının karşılanmasını, kesin teminat serbest bırakılarak sözleşmenin sulhen feshini istemiş, taleplerinin kabul edilmemesi üzerine müspet ve menfi zararının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı idare ihale konusu işin yapılacağı yerin imar planının bulunmadığı, yapı ruhsatnamesinin bile alınmadığı, bu eksiklerin giderilmesi için çalışmaların devam ettiği, bu işlemlerin devamı süresince cezasız olarak süre uzatımı verileceği gerekçeleriyle davanın reddini savunmuştur. Davalı idarenin haklarında; kamuyu zarara uğrattıkları gerekçesiyle rücu davası açtığı idare çalışanları, davaya davalı yanında fer'i müdahil olarak katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; sözleşmenin geçersizliğinin tespitine, ıslah talebi de gözetilerek 119.729,16 TL alacağın; 75.000,00 TL'sinin dava 44.729,16 TL'sinin

ıslah tarihinden avans faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmiş ise de yapılanlan yargılamada delillerin değerlendirmesi ve varılan sonuç usul ve yasaya uygun olmamıştır.

818 sayılı Borçlar Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda ifa imkânsızlığı halleri düzenlemiştir. İhale tarihi ve sözleşme tarihinde sözleşme konusu inşaatın yapılacağı yerde, imar planının yapılmadığı ve yapı ruhsatının olmadığı, davadan sonra imar düzenlemesinin yapıldığı ve yapı ruhsatının alındığı anlaşılmaktadır.

Sözleşme konusu yerde inşaatın yapılması imar planı yapılıp, yapı ruhsatı alınması halinde mümkün olduğundan, sözleşme tarihinde henüz bunların bulunmaması; sözleşmenin butlanına neden olan devamlı imkânsızlık hali olmayıp, geçici imkânsızlık hali oluşturur. Geçici imkânsızlık halinde sözleşme mutlak olarak batıl olmadığından imkânsızlığın giderilmesi için makul bir süre geçtikten sonra sözleşmenin geçersizliği ileri sürülüp menfi zarar ve tazminatın iadesi talep edilebilir.

Somut olayda sözleşme tarihi 05.01.2011 olup davalı iş sahibince 01.03.2011 tarihinde imar planlarının yapılması ve ruhsat alınması için yapılan çalışmaların sonuçlanması beklendiği gerekçesi ile iş durdurulduğundan, bu tarihten davanın açıldığı tarihe kadar yaklaşık 9 aylık süre geçmiş olup, geçici imkânsızlığın giderilmesi sırf davalının iradesine bağlı olan bir işlem olmayıp dava dışı ilgili belediyenin yapacağı imar düzenlemesine ve onun kesinleşmesine bağlı olduğundan beklenmesi gereken makul süre içerisindedir. Ayrıca davacı davayı açtıktan sonra, davalının talebi üzerine işe devam ederek bir kısım iş bedelini de tahsil ettiğinden davayı sürdürmekte de iyiniyetli olduğu düşünülemez.

Bu durumda; mahkemece dava tarihi itibariyle geçici olduğu kabul edilen imkânsızlığın giderilmesi için makul bekleme süresinin dolmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme sonucu kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, kararın davalı ile fer'i müdahiller yararına bozulması gerekmiştir.