Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2017/222 K.2019/1894

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerince temyiz edilmiş davalılar ... ve ... vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalılar ... ve ... vekili Avukat ... geldi. Diğer davalı asiller ve vekilleri gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nın 45. maddesinin 1. fıkrasında, "Aynı mahkemede görülmekte olan davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde, davanın her safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine yargılama devam ederken yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 166. maddesinde de, "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir." (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır." hükmü düzenlenmiştir.

Kural olarak aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar.

Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise, bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla

bağlıdır. HMK 166/4. maddesine göre davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı varsayılır.

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davalılardan ...ve ... vekili, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 Esas ve 2009/329 Esas sayılı dosyalarının iş bu dava dosyası ile irtibatlı olduğu ve birlikte görülmesi gerektiğini belirtmiştir. Her ne kadar ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 Esas ve 2009/329 Esas sayılı dosyalarındaki davalarda, davacılar farklı olsa da adı geçen dosyaların konusunu oluşturan Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve iş bu dosyanın konusu eser sözleşmesindeki yapımı üstlenilen imalât ve işlerin aynı olduğu, Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinin yüklenicisi tarafından yapılması gerektiği, bu nedenle bu dosyanın konusu olan eser sözleşmesi ile sorumlu tutulamayacakları ileri sürülmektedir.

Bu durumda her üç davanın konusu bakımından aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan, davalardan biri hakkında verilecek karar diğerini etkileyeceğinden, üç davanın birlikte görülmesinde, gerek usûl ekonomisi ve gerekse birbirleriyle çelişkili kararların çıkmasının önlenmesi bakımından fayda bulunmaktadır.

Mahkemece bu davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/117 Esas sayılı davası ile birlikte görülüp, deliller birlikte toplanarak TMK'nın 692. maddesi hükmünce arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tüm arsa sahiplerince yapılıp yapılmadığı, geçerli olup olmadığı değerlendirilip inşaatın gerçekleşme seviyesi ve temerrüt tarihi araştırılarak fesih koşulları ve yine imalât bedeli ile ilgili fesih iradelerinin birleştiği tarih itibari ile piyasa rayiçleri ile bedelinin istenebileceği gözetilip eser sözleşmesinde yapılan imalâtların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı da değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiğinden, 6100 sayılı HMK 166. maddesi uyarınca birleştirme kararı verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.