Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2017/2300 K.2018/1679

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, ayıp giderim bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davalıların temyiz itirazlarına gelince. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini belirler. Uygulamada davacı sıfatı aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir.

Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davacı site yönetimi dava ve ıslah dilekçesiyle, bulundukları siteye davalılar tarafından kurulduğunu ve dış ünitelerinin hatalı olarak açık hava yerine garaja monte edilmesi nedeniyle sağlıklı çalışmadığını iddia ettiği klima sistemindeki söz konusu montaj hatasının düzeltilmesi için gerekli bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, davalılardan ... Klima Teknoloji Ürünleri San. ve Tic. Ltd.

Şti. davacıların 15.09.2010 tarihli klima satım sözleşmesinin tarafı olmadığını, davacının kendi akidi olan dava dışı adi ortaklık üyelerinden talepte bulunabileceğini ileri sürerek husumet itirazında bulunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.Dosyadaki fatura, belge ve taraf beyanlarından, dava konusu klima sisteminin, dava dışı ... – Metal Yapı adi ortaklığı ile davalılardan... Mühendislik İnş. Taah. San. ve Tic.

Ltd. arasında akdedilen eser sözleşmesi uyarınca kurulduğu, davacı site yönetiminin ise sözleşmenin tarafı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacının dava konusu talep bakımından taraf sıfatı (aktif husumet ehliyeti) bulunmadığından davanın reddi yerine, hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.