Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2017/249 K.2017/2127

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili ve teminat çekinin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün davalı ... İnş. A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, birinci bentte "sair red" denilerek ikinci bentte açıklanan gerekçeyle davalı yararına bozulmuş, bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı ...yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle, diğer davalı yönünden esastan reddine dair verilen karar, davacı yüklenici vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakka, usule ilişkin kazanılmış hak denir.

Usuli kazanılmış hak kavramı usul hukukunun temel prensiplerinden olup, gerek HUMK, gerekse HMK'da bu yönde bir düzenleme bulunmamakla birlikte gerek doktrinde gerekse uygulamada kabul edilmiş ve uygulana gelmiştir (9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı). Usuli kazanılmış hak ilkesinin pek çok çeşidi bulunduğu gibi, istisnaları da mevcuttur.

Yargıtay'ın bozma kararı nedeniyle doğan hak iki çeşit olup, (1) Mahkemenin Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına kazanılmış hak, (2) Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalması ile doğan usuli kazanılmış haklardır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları (konuları)

kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, (bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle) kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Yani kesinleşmiş olan bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak teşkil eder. Bu nedenle usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeni düşüncesiyle kabul edilmiş bir ilkedir. Mahkemelerin bu ilkeyi gözetmesi gerekmektedir.

Somut olayda da; mahkemece ilk kararda davanın ıslahla artırılan miktar dikkate alınarak ...hakkında kısmen kabulüne, .... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karar, davalı ...Ş. vekilince temyiz edilmiş, Dairemizin bozma ilâmının (1) nolu bendinde Davalı ... İ..in diğer temyiz itirazları reddedilerek, 2. bentte açıklanan sebeplerle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak karar verilmiştir. Mahkemece verilen ilk kararda 72.000,00 TL'lik teminat çeki yönünden dava kabul edilmiş ve bu istek kalemi yönünden bozma ilâmımızda "sair red" kapsamına girmek suretiyle karar kesinleşmiştir. Mahkemece bu husus üzerinde durulmadan, usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, kararın bozulması uygun bulunmuştur.