Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2017/2528 K.2018/231

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı vekili ile davalılar ... Mim. Müh. Müş. Hizmetleri Ltd. Şti., ... İnş. Dek. Restorasyon Tic. Ltd. Şti. ve ... vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili ile davalılar ... İnş. Dek. Restorasyon Tic. Ltd. Şti. ve ... vekillerince duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalılar ... Elek. İnş. Dek. Restorasyon Ltd. Şti. ve ... İnş. Dek. Restorasyon Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ..., ...

Mim. Müh. Müş. Hizmetleri Ltd. Şti. Vekili Avukat ... ile ... vekili Avukat ... geldi. Davalı asil ... gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, yaklaşık maliyetin hazırlanmasında abartılı metrajlar ve afâki imalâtlara yer verilmesi, tadilat ve onarımların bir kısmı az miktarda yapılmış, bir kısmı hiç yapılmamış olmasına rağmen tamamı yapılmış gibi gösterilerek fazla ödeme yapılmak suretiyle idarenin zarara uğratılması nedenleriyle idarenin uğradığı zararın ve haksız tahsil edilen iş bedelinin, yüklenici şirketler ile yaklaşık maliyeti hazırlayan müşavir şirket ve kontrol görevini ihmal ederek fazla ödeme yapılmasına neden olan idare elemanından tahsili istemine ilişkin olup; mahkemece davanın davalı yüklenici şirket ...

İnşaat Dekorasyon Tic. Ltd. Şti., müşavir şirket ... Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti. ile davalı idare çalışanı ... yönünden kısmen kabulüne, davalılar yüklenici ... Elektrik İnşaat Dekorasyon Restorasyon Ltd. Şti. ile idare çalışanı ... yönünden reddine dair verilen karar, davacı iş sahibi idare, davalı ... Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve yüklenici

şirketlerden ... İnşaat Dekorasyon Tic. Ltd. Şti. ile davalı idare çalışanı ... vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Mahkemenin temyiz harç ve masraflarının 7 günlük kesin süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle kararın davalı ... tarafından 1086 sayılı HUMK'nın 434/son maddesi gereğince temyiz edilmemiş sayılmasına dair 04.01.2016 tarih 2009/431 Esas 2014/75 Karar sayılı ek kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davalı vekilinin ek karara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile onanması uygun görülmüştür.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle karar başlığında dava tarihinin 03.09.2009 olması gerekirken 15.09.2009 yazılması maddi hataya dayalı olup mahkemesince düzeltilebilmesinin mümkün bulunmasına göre davacı idare, davalı ... Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ltd Şti ve yüklenici şirketlerden ... İnşaat Dekorasyon Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3-Davacı idare, davalı ... Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve yüklenici şirketlerden ... İnşaat Dekorasyon Tic. Ltd. Şti.'nin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dosya kapsamı incelendiğinde; yüklenicilere ödemeler yapılmışsa da, işin kesin kabulü ile kesin hesap işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı yükleniciler, müşavir şirket ve idare elemanlarına karşı ileri sürülen iddialar ve talep edilen zararların cinslerine göre davada çözümü gereken husus, sözleşmedeki imalatlara yönelik olarak ihale evrakları arasında bulunan yaklaşık maliyet cetveli ile ihale dokümanlarındaki fiyatların gerçek piyasa fiyatlarına uygun düşüp düşmediği ve kabul edilemeyecek derecede fazla ihale bedeli belirlenip sözleşme yapılıp yapılmadığı ile yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalâtlara göre yüklenicilere hak ettiğinden fazla ödeme yapılıp yapılmadığı,

yapılan bir kısım işlerin ayıplı olup olmadığı ve sözleşme dışı iş yapılıp yapılmadığından ibarettir.

Davalı yükleniciler, kendisine gerçekleştirdiği imalâttan fazla yapılan ödemelerden her halükârda sorumlu ise de, idare çalışanlarının, ihale evraklarının hazırlanması, yaklaşık birim fiyatlarının belirlenmesi, mahal listesi ve komisyon kararı ve işin niteliğine aykırı olarak belirlenmesi ve fiyatın fahiş olarak tespit etmeleri eylemine katkısı olduğu ispat edilemediği sürece bu sebeple yapılan fazla ödemelerden sorumlu değildir.

Diğer yandan davacı idare, yaklaşık maliyet cetveli ile ihale dokümanlarındaki fiyatların piyasa fiyatlarının üzerinde tespit edildiği, mahal listesinin abartılı olarak düzenlendiği ve hayali imalâtlara yer verildiğini ileri sürdüğünden, yaklaşık maliyet cetveli ve ihale dokümanlarındaki fiyatların belirlenmesinde görevli idare çalışanları fiyatlar ve imalâtların yüksek belirlenmesi ile fazla ödeme yapılmasında kusurlu olduklarının saptanması halinde bu sebeple oluşan idare zararından, kontrol görevi olup bu görevi ihmal ederek fazla ödeme yapılmasına neden olan idare elemanları da haksız fiil hükümlerine göre kusurlarıyla oluşan fazla ödemeden kaynaklı idare zararından sorumludurlar.

Dosya kapsamından kesin kabul ile kesin hesap işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmakta ise de; yükleniciler tarafından onarım işinin bitirildiği belirtilerek iş sahibine teslim edildiği ve ödemelerin yapıldığı, davacı idare tarafından da fazla ödeme yapıldığı ve idarenin zarara uğratıldığından bahisle kesin kabul ile kesin hesap işlemleri yapılmayarak eldeki dava açıldığına göre, mahkemece kesin hesabının çıkartılarak sonucuna göre fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, davacı idarenin zarara uğrayıp uğramadığı ve davalıların hangi hukuki sebeplerle sorumlu olacaklarının tespiti gerekir.

Bu durumda, mahkemece, sözleşme eki ihale evrakları ve dokümanlarında yapılması kararlaştırılan işlerin dosyada yer alan evraklardan yararlanılarak, gerekirse davaya dayanak teşkil eden belgeler bilirkişiler kuruluna incelettirilerek yapılması kararlaştırılan işlerde hangi imalâtlarla ilgili fahiş bedel belirlendiği yönünde itirazların bulunduğu tespit edilip, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 195. maddesi uyarınca sözleşme tarihi itibariyle gerçek piyasa fiyatlarının ticaret ve sanayi odaları ile ilgili meslek kuruluşlarından sorularak tespit edildikten sonra bilirkişi kurulundan yaklaşık maliyet cetveli, mahal listesi,

ihale evrakları ve sözleşme bedelinin belirlenmesi ile varsa fazla ödeme konusunda davalı idare çalışanlarının ihmal ve kusurları bulunup bulunmadığı varsa dereceleri ve miktarları ile davalı yüklenicilerin sözleşme ile eki ihale dokümanlarına göre yapımını üstlendiği halde hiç yapmadığı ya da eksik ya da ayıplı yaptığı işler olup olmadığı ve bunlar sebebiyle kendisine ne miktarda fazla ödeme yapıldığı, sözleşme dışı iş yapıp yapmadığı,

kontrol ile görevli olan davalı idare elemanlarının kontrol ve denetim görevini ihmâl sebebiyle fazla ödemeye neden olup olmadıkları ve miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp, davalı yükleniciler ve idare çalışanlarının, ihale evraklarında fiyatın yüksek belirlenmesi ya da hayali imalât gösterilmesinde katkısı bulunup bulunmadığı ve fazla ödeme olup olmadığı değerlendirilerek, konuyla ilgili olarak halen yargılaması devam eden ....

Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/455 Esas sayılı dosyasında verilecek kararın sonucu da beklenerek, uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile peşin olarak ödenen harçların da yargılama giderine dahil edilerek paylaştırılması ve yüklenici adi ortaklardan biri hakkında kısmen kabul kararı verilirken diğeri hakkında gerekçesiz bir şekilde ret kararı verilmesi sureti ile kabul şekline göre de doğru olmayan kesin hesap niteliği bulunmayan ve yukarıda gösterilen şekilde araştırma da içermeyen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.