Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2017/2773 K.2018/930

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan kooperatif aidatından ve teminat senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve iş bedelinden kaynaklanan alacağın tahsili talebinden ibarettir. Davacılar yüklenici, davalı kooperatif ise iş sahibidir.

Davacı yükleniciler vekili, davacıların davalı kooperatifin üyesi olduklarını ve davacıların sahibi olduğu şirketin davalı kooperatifin yaptırmış olduğu inşaatın bir kısım işlerini yaptığını, müvekkillerinin aidat borcunun yapılan işlerden düşüldüğünü, ayrıca iş bedeline mahsuben bir dairenin tapusunun verildiğini, müvekkillerinin daha önce teminat senedi verdiklerini davalı kooperatifin ihtar çekerek bedel talep ettiğini, borçlu olmadıklarının tespiti ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL'nin dava itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı iş sahibi vekili; davacıların yaptıkları işe karşılık kooperatif tarafından biri dubleks olmak üzere iki adet daire verildiğini, davacıların kendi paylarına düşen aidatları ödemediğini belirterek davanın haksız olduğunu savunmuştur.

Mahkemece davacının menfi tespit davasının ve alacak davasının kabulüne, senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti yönündeki talebin konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar taraf vekilleri tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarına gelince; davacı tarafın teminat senedinden dolayı açtığı menfi tespit davası, teminat senedinin davacıya teslim edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığından bahisle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve davacı yararına maktu vekâlet ücreti takdir edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 331/1. maddesinde “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar

verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmü bulunmaktadır. Mahkemece davacı yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmiş olup, konusuz kalan teminat mektupları yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilen senet bedelleri üzerinden davacı yararına nispi vekâlet ücretine hükmedilmemesi hatalı olmuştur.

3-Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarına gelince; davacı tarafın kooperatife aidat borcu bulunmadığının tespitine karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma eksik incelemeye dayalı olup, hüküm kurmaya elverişli değildir. Kooperatif kayıtları üzerinde kooperatif üyeliği konusunda bilgi ve deneyim sahibi bir mali müşavir bilirkişi marifetiyle kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmaksızın aidat borcunun bulunmadığına hüküm vermek doğru olmamış, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; HMK'nın 266 ve devamı madde hükümleri gereği kooperatif üyeliği konusunda bilgi ve deneyim sahibi bir mali müşavir bilirkişi marifetiyle kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak davacının aidat borcunun bulunup bulunmadığı belirlenmeli buna göre menfi tespit talebi değerlendirilmeli ve davacı yararına teminat senedinin miktarı üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesinden ibarettir.