Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/1250 K.2019/1895

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm birleşen dosya davalıları ..., ..., ..., ..., ..., asıl ve birleşen dosya davalısı... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi, davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından temyiz edilmiş, birleşen dosya davalıları ..., ..., ... ve ... vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı asiller ve birleşen dosya davacısı vekili ile davalılar vekilleri gelmedi. Birleşen dosya davalıları ..., ..., ... ve ... vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup bir kısım arsa sahipleri tarafından sözleşmenin feshi ve kira alacağının tahsili, birleşen davada ise yüklenici sözleşme gereği yaptığı imalât bedelinin tahsilini talep etmiş olup mahkemece yapılan yargılama sonucunda asıl davada fesih talebinin kabulüne, tazminat talebinin reddine, birleşen davanın kabulüne dair verilen karar, birleşen dosya davalıları arsa sahipleri ..., ..., ..., ..., asıl ve birleşen dosya davalısı yüklenici kooperatif, davalı ve birleşen dosya davacısı yüklenici ... ve birleşen dosya davalısı arsa sahibi ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nın 45. maddesinin 1. fıkrasında, "Aynı mahkemede görülmekte olan davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde, davanın her safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine yargılama devam ederken yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 166. maddesinde de, "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir." (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır." hükmü düzenlenmiştir.

Kural olarak aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar.

Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise, bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır.

HMK 166/4. maddesine göre davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı varsayılır.

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davalılardan..., ..., ... ve ... vekili, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/329 Esas ve 2011/115 Esas sayılı dosyalarının iş bu dava dosyası ile irtibatlı olduğu ve birlikte görülmesi gerektiğini belirtmiştir. Davacıları farklı olmak ile birlikte, aynı kooperatif ile arsa sahipleri ve yükleniciler arasında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/329 ve aynı inşaat ile ilgili düzenlenen eser sözleşmesi nedeni ile açılan ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/115 Esasına kayıtlı dosyalar mevcut olup dosyaların aynı taşınmazla ilgili olması ve bir kısmının sözleşmelerinin aynı olması nedeni ile davanın konusu bakımından aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, davalardan biri hakkında verilecek karar diğerini etkileyeceğinden, üç davanın birlikte görülmesinde, gerek usûl ekonomisi ve gerekse birbirleriyle çelişkili kararların çıkmasının önlenmesi bakımından fayda bulunmaktadır.

Mahkemece iş bu davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/117 Esas sayılı davası ile birlikte görülüp, deliller birlikte toplanarak TMK'nın 692. maddesi hükmünce arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tüm arsa sahiplerince yapılıp yapılmadığı, geçerli olup olmadığı değerlendirilip inşaatın gerçekleşme seviyesi ve temerrüt tarihi araştırılarak fesih koşulları ve yine imalat bedeli ile ilgili fesih iradelerinin birleştiği tarih itibari ile piyasa rayiçleri ile bedelinin istenebileceği gözetilip eser sözleşmesinde yapılan imalatların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiğinden 6100 sayılı HMK 166. maddesi uyarınca birleştirme kararı verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.