Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/2532 K.2018/4650

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalılar vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... Pereşan ile davalılar vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, bina onarım sözleşmesinden kaynaklanan, davacının teminat olarak verdiği 40.000,00 TL bedelli senedin verilmesine neden olan iş gereği gibi yapılmadığı halde, 3 kişiye ciro edilmesi sebebiyle 54.618,54 TL olarak icra yoluyla ödemek zorunda kalındığından bu miktarın iadesi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece manevi tazminat isteminin reddine, 54.618,54 TL'nin yasal faiziyle davalıdan tahsiline dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Adil yargılanma hakkı Anayasamızın 36/I. maddesinde ve ... İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.

HMK 297. maddeye göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HMK'nın 298/2. maddede ise gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz hükmü mevcuttur.

HGK'nın 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas ve 2010/108 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; "yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan

hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsama verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur."

Kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olması halinde yasaya uygun biçimde, gerekçeyi içeren bir hüküm olduğundan söz edilemez. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası ve kısa karar arasında çelişki yaratılması; yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair Anayasa ve yasa hükümlerine de açıkça aykırıdır.

Bu anlatımlar ışığında somut olaya gelince; kısa kararın eldeki dava ile ilgili kısmen kabul kararı verildiği, gerekçeli kararda dosya içeriğine ve davadaki taleplere aykırı şekilde talep konusunun olmadığı halde kısmen tapu iptâli ve tescile dair hüküm kurulduğu, sonrasında davacının tavzih talebi ile kararın değiştirildiği tespit edilmiştir. Bu durumda, verilen kısa karar ile gerekçeli karar çelişkili olup, 6100 sayılı HMK'nın 305/son maddesi uyarınca, tavzih yoluyla taraflara yükletilen hak ve borçlar değiştirilemeyeceğinden, sözü geçen mahkeme kararının az yukarıda bahsedilen niteliklerde olduğundan söz edilemez. Kısa kararı ile gerekçeli kararı çelişkili olan bu kararın temyiz incelemesi de yapılamaz.

1991/7 Esas 1992/4 Karar sayılı ve 10.04.1992 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, kısa kararla gerekçeli kararın çelişik bulunması bozma nedeni olup bozmadan sonra yerel mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişikliği kaldırmak kaydiyle vicdani kanaatine göre karar verebileceğinden sair yönleri incelenmeksizin kararın temyiz eden davacı ve davalılar yararına bozulması gerekmiştir.