Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/3404 K.2018/5189

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında davalı ile aralarında düzenlenen 19.12.2007 tarihli sözleşme ile 88 kalemlik J-79 uçak motor yedek malzemelerinin üretimi işini üstlendiklerini, sözleşme koşullarına uygun olarak üretim yapılıp davalıya teslim edildiğini, teklif mektubuna ve teknik detaylarına uygun olarak üretim yapılmasına karşın davalının sözleşmeye aykırı olarak hakem laboratuvarında inceleme yaptırmadan sözleşmeyi haksız fesh ettiğini ve teminatı irat kayıt ettiğini belirterek 330,125 USD teminat mektubu bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

davalı savunmasında taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini kısmen yerine getirmemesinden dolayı ihale yetkilisinden alınan onay sonucu ihalenin feshedildiğini, fesih ve teminat mektubunun irat kaydedilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu benimsenerek taraflar arasındaki sözleşme içinde yer alan dava konusu yedek parça hakkında taraf iradeleri uyuşmadığı için bu yedek parçalar hakkında 818 sayılı BK'nın 1. maddesinde anlamında tarafları bağlayıcı bir sözleşme kurulmadığından davacının tedarik ettiği malzemenin ayıplı ya da sözleşmeye aykırı olmasından bahsedilemeyeceği, dolayısıyla bu hususun davalı idare bakımından teminat mektubunun paraya çevrilmesinin haklı sebebini oluşturamayacağı, bu itibarla davalının sözleşmeyi fesih ve teminat mektubunu paraya çevirme koşullarının oluşmadığı, dava konusu yedek parça hakkındaki uyuşmazlığın meydana gelmesinde davalı idarenin %50 ve

davacının %50 kusurlu olduğu, bu kusur oranlarının eğer idarenin oluşan bir zararı var ise, bunun tazmininde etkili olabileceği, yoksa somut olaydaki uyuşmazlık bakımından herhangi bir etkiye sahip olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yapılan ihale sonucunda taraflar arasında HK 07-A7 022-A numaralı 19.12.2007 tarihli sözleşme imzalanmış olup sözleşme ilişkisi geçerli olarak kurulmuştur.

Sözleşme konusu malların teslim muayene ve sonuçları sözleşmenin 28. düzenlenmiş olup 28.2.23. maddesinde idari şartnamenin 28.8. maddesinde belirtilen süre içerisinde usulüne uygun yazılı müracaat üzerine yapılacak itiraz muayenesi hususu düzenlenmiş olup, usulüne uygun tebliğe rağmen ilk muayeneye itiraz edilmiş ise 2. muayene sonucu komisyonun vereceği kararlar kesindir.

Sözleşmenin bu maddesindeki düzenlemeler sözleşme tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK'nın 287., dava tarihinde yürürlükte olan 6100 Sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerekir.

Buna göre mahkemece sözleşmede belirtilen muayene hükümlerine göre inceleme yapılıp davanın sonuçlandırılması gerekirken HMK hükümlerine rağmen hukuki konuda bilirkişi incelemesi yaptırılıp sözleşme ilişkisinin hukuken kurulmadığını açıklayan bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.