Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/3544 K.2018/4775

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı asıl dava dosyasında ... Başkanlığı ile T.C. Sağlık Bakanlığı aleyhine açtığı davasında 06.08.2002 tarihli ile ...

Dispanseri'nin depreme karşı güçlendirme ve onarımı işini üstlendiklerini, idareden kaynaklanan nedenlerle işin yapımının 2004 yılına sarktığını, davalının 2003 yılı birim fiyatlarına göre ödeme yaptığını, oysa 2004 yılına sarkan kısım için 2004 yılı birim fiyatlarına göre hesap yapılması gerektiğini, işin gecikmesinde davalı tarafın kusuru bulunduğunu, işin yapımı sırasında hazırladıkları projeleri emanet inşaat komisyonuna verdiklerini, komisyonun projeleri 57 günlük gecikmeden sonra verdiğini, inşaat komisyonunun kararsızlığı nedeniyle işin geciktiğini,

detay planının 05.04.2004 tarihinde kendilerine teslim edilmesi nedeniyle işin 2004 yılına sarktığını belirterek, 2003 yılında harcanamayan 118.922,44 TL nin 2004 yılına sarkması nedeniyle 2004 yılı birim fiyatlarına göre ödenmesi gereken fiyat farkı alacağı için şimdilik 30.000,00 TL ile idarede kalmış bulunan gecikme cezası adı altında el konulan 13.704,00 TL'den fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere şimdilik 25.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiş, yargılama sırasında taleplerini ıslah ederek 50.598,00 TL'sına çıkarmıştır.

Davalı ... savunmasında davacı tarafından yapılan inşaatın mevzuata aykırı olarak yüksek oranda keşif artışı olması ve imalâtlardaki noksan, kusur ve usulsüzlükler dikkate alınarak Bakanlık müfettişleri tarafından incelemeye alındığını, bu soruşturma sonucunda davacı hakkında ...

3 Ağır Ceza Mahkemesi'nde kamu davası açıldığını, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, ıslahla artırılan kısım için zamanaşımı süresinin dolduğunu, diğer taraftan sözleşme konusu taşınmazın Sağlık Bakanlığı'na devredildiğini, aleyhlerine açılan davanın öncelikle husumetten reddine karar verilmesini istemiş, birleşen davada yüklenici davacı ... aleyhine açtığı davasında yapıldığı anlaşılan fazla ödeme ve eksik kusurlar için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 26.093,79 TL’nın davacı-birleşen dosya davalısı yükleniciden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Sağlık Bakanlığı cevap dilekçesinde davada zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, incelenen Ağır Ceza Mahkemesi dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporları ile ... Dispanseri işini yapan davacı ...'ın ilgili kurumları zarara uğratmadığı, davalı idareden 50.598,00 TL alacaklı olduğu ancak ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle asıl davanın 25.000,00 TL üzerinden kabulü ile bu miktarın davalı Sağlık Bakanlığı'ndan tahsiline, ıslah ile arttırılan kısma yönelik talebin zamanaşımı nedeniyle reddine, davalı ... hakkındaki davanın husumetten reddine, bilirkişi raporlarına göre fazla ödeme bulunmadığından birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 06.08.2002 tarihli sözleşmenin düzenlendiği ihtilafsız olup bu sözleşmenin eki olan yapım işleri genel şartnamesi Dava ve sözleşme tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK'nın 287. ve 6100 sayılı HMK'nın 197. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerekir.

Yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı imalâtlarla ilgili olarak talepte bulunabilmesi için yine sözleşme tarihinde yürürlükte olan söz konusu şartnamenin 39. ve 40. maddelerine göre hakediş raporunun "idareye verilen ... dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gerekir. Yüklenicinin itirazını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükmü bulunmaktadır.

Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 126/4 maddesinde yüklenicinin kasıt veya ağır kusuru ile akdi hiç veya gereği gibi yerine getirmediği veya ayıplı iş meydana getirmiş olduğu işler haricinde kalan eser sözleşmesinden kaynaklanmış davaların 5 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu açıklanmış ise de kasıt veya ağır kusur halinde aynı Kanun'un 125. madde hükmü uyarınca 10 yıllık zaman aşımı süresine tabidir.

Sözleşme taraflarının açacağı davada zaman aşımı süresi kesin kabulün onay tarihinden başlar.

Somut olayda davacı dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde, davalı idare tarafından kesilen cezanın iadesi ile fiyat farkından alacağını talep etmiş, ancak bu kalemlerden ayrı ayrı ne kadar talepte bulunduğunu açıklamamıştır. Bu nedenle davacı- birleşen dosya davalısı yükleniciye Öncelikle talep ettiği ve ıslahla arttırdığı miktarlarda ceza kesintisinden ve fiyat farkından ne kadar talep ettiği açıklattırılmalıdır. Talep edilip ıslah ile arttırılan kalemler yönünden kesin hesabın ve kesin kabulün yapılıp onaylandığı davalı- birleşen dosya davacısı

iş sahibince kanıtlanmadığından ıslah ile arttırılan kısım yönünden zaman aşımından ret kararı verilmesi doğru olmamıştır. Diğer taraftan gecikme cezasının kesinti yapıldığı 10 nolu ara hakediş yüklenici tarafından itirazi kayıtsız imzalanıp asıl dava davacısı yüklenici aleyhine kesinleştiğinden cezai şartla ilgili istemin reddi gerekir.

Fiyat farkı ile ilgili olarak ise yüklenicinin iddiası ve iş sahibinin savunmasına göre bir kısım ödeneğin 2003 yılında harcanamaması nedeniyle 2004 yılına sarktığı ve iş artışı da bulunduğundan iş artışı nedeniyle davacının isteyebileceği fiyat farkı ile ilgili olarak konusunda uzman teknik bilirkişi kurulundan gerekçeli ve denetime açık rapor alınıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken harcanmayan ve ertesi yıla sarkan bedel dikkate alınmaksızın fiyat farkı hesabı yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın sonuçlandırılması doğru olmadığı gibi ...'nın temyizi ile ilgili olarak birleşen dava SSK başkanlığı tarafından açılmış

ise de SSK Hastanelerinin Sağlık Bakanlığı'na devri nedeniyle bu davada da davacı sıfatı Sağlık Bakanlığı'na geçtiği halde karar başlığında SSK Başkanlığı hasım gösterilip aleyhine vekalet ücreti hükmedilmesi de doğru olmamış, kararın temyiz eden taraflar yararına bozulması gerekmiştir.