Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/4135 K.2018/4565

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ... Otom. Servis ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, araç tamirini konu alan eser sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkiline ait aracın 15.02.2012 tarihinde davalı ... Otomotiv İnş. San ve Tic. A.Ş’ye rutin bakım için hasarsız bir şekilde teslim edildiğini, aracın teknik servis dışına çıkarıldığını ve trafik kazası neticesinde aracın ağır hasarlı olduğunu, aracında ciddi oranda değer kaybı meydana geldiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminatın ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren ticari faizi ile davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Oto. İnş. San. Tic. A.Ş. vekili, servise bırakılan aracın bakım alanına götürülmesi esnasında park halindeki başka bir araca sürtülmesi sebebiyle araçta basit hasarın meydana geldiği, hasar sonrasında gerekli iyiniyetin gösterildiği, aracın ücretsiz şekilde onarıldığı, davacının değer kaybı talebi olmadığını bildirdiğini, araçta değer kaybı olması halinde 1.500,00 TL - 3.000,00 TL arasında olabileceği, fahiş bedel talep edildiği,

haksız ihtarnameye 20.04.2012 tarihinde cevap verildiğini, ayrıca dava konusu araca onarım sebebiyle takılan orijinal sağ arka kapı nedeniyle eski ve yeni parça arasındaki değer kaybının tazminattan düşülmesini talep ettiklerini, faiz türü ve başlangıcına da itiraz ettiklerini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğini, varlığı iddia edilen değer kaybı bedelini ödemekten kaçınmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Oto. Ser. ve Tic. A.Ş. vekili, yetki ve husumet itirazlarının olduğunu, yetkili servisin eyleminden sorumlu olmadıklarını, tüm alternatif çözüm yollarının denendiğini, aracın mesleki sorumluluk sigorta kapsamında onarıldığını, hasarın sürtmeden kaynaklı basit bir hasar olduğunu, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda verilen davanın kısmen kabulüne dair karar, davalı ... Oto. Ser. ve Tic. A.Ş. vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Sözleşmeler hukukunun en temel ilkelerinden birisi olan sözleşmelerin nispiliği kuralı gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Bu nedenle, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları aynı zamanda sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatları ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder.

Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacılık sıfatı, dava konusu hakkın sahibini; davalılık sıfatı ise, dava konusu hakkın yükümlüsünü ifade eder. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı ise, pasif husumeti karşılayacak şekilde kullanılmaktadır.

Dava konusu değer üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise davanın o kişi veya kişilere karşı açılması gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatı bu anlamda, def'i değil itiraz niteliğinde olup; taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici ... Oto. İnş. San. Tic. A.Ş. arasında eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu, iş sahibinin maddi zararının tazminini sözleşmenin tarafı olan davalı ile birlikte diğer davalı ... Oto. Ser. ve Tic. A.Ş.’den tahsiline karar verilmesi talep ettiği anlaşılmaktadır. Sözleşme ilişkisi, davada belirtildiği üzere ... Oto. Ser. ve Tic.

A.Ş. ile değil, diğer davalı yüklenici ile davacı iş sahibi arasında kurulmuştur. Buna göre sözleşmenin tarafı olan ... Oto. İnş. San. Tic. A.Ş.’nin sorumluluk nedeni eser sözleşmesinin ifası sırasında özen borcuna aykırılık olduğundan ve sözleşmelerin nispiliği kuralı gereğince sözleşmenin tarafına karşı ileri sürülebileceğinden, ortaya çıkan zarardan ... Oto. Ser. ve Tic. A.Ş.’nin sorumlu tutulması mümkün değildir. Davalı ... Oto. Ser. ve Tic.

A.Ş.’nin sözleşmenin tarafı olmadığı ve diğer davalı ... Oto. İnş. San. Tic. A.Ş.’nin fiilini de taahhüt etmediği ortadadır. Buna göre, sözleşmelerin nispiliği kuralı gereğince alacağın davalı ... Oto. İnş. San. Tic. A.Ş.’den tahsiline, diğer davalı ... Oto. Ser. Ve Tic.

A.Ş. hakkında açılan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, gerekçesi gösterilmeksizin bu davalının da müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.