Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/4197 K.2019/936

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davalılar ile aralarında düzenlenen 10.12.2010 tarihli sözleşme ile davalıya ait Süt Sağmal Ahırı inşaatının yapımını üstlenip yaptıklarını, mahkemede yaptırdıkları tespitte yapılan imalâtın bedelinin yaklaşık 200.000,00 TL olarak tespit edildiğini, iş sahibinin davalı ... olup diğer davalının da sunulan sözleşme gereği ödemenin yapılmadığı takdirde ödemeyi taahhüt eden firma olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini ıslah ederek 206.000,00 TL'ye çıkarmıştır.

Davalı ... savunmasında sözleşmenin 10. maddesine göre hakediş onayından sonra ödeme yapılacağından ve diğer davalı...'nun onayından geçen teslim olmadığından davanın reddine karar verilmesini istemiş, davalı ... Sist. Dan. San. Tic. Ltd. Şti. vekili savunmasında, tüm işlemlerin dava dışı ... Madencilik A.Ş. isimli şirkette yapıldığını ve ibralaşıldığını, davalı şirketin sahibi olan . ...nin aynı zamanda ... Madencilik A.Ş. isimli şirketin de ortağı olduğunu, söz konusu beton alım sözleşmesinde ... Madencilik A.Ş. adı altındaki imzanın da....ye ait olduğunu, ... Madencilik A.Ş.'nin davaya dahil edilmesini talep ettiklerini, cevap

dilekçelerinin ekinde yer alan fesih ve ibra protokolü ile tarafların karşılıklı olarak anlaştıklarını, çekler ve para konusunda da tarafların karşılıklı olarak ibralaştıklarını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporun göre davacının hakediş alacağının 206.634,93 TL olduğu, davalı şirketin sözleşmeyi danışman firma olarak imzaladığı, sözleşme kapsamında hakediş alacağından sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Sist. Dan. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Eser sözleşmesi taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme akdidir. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan iş bedelini ödemekle yükümlüdürler.

3194 sayılı İmar Yasası'nın 21. maddesi gereğince aynı Kanun'un 26. maddesinde gösterilen istisnalar hariç her türlü inşaat yapımı ilgilisine göre belediye veya valiliklerden alınacak yapı ruhsatına tabidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır.

İstisnalar dışında ruhsat alınmadan yapıya başlanması, kaçak yahut ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması durumunda 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca yerel idarelerce yıktırılır ve aynı Kanun'un 42. maddesi gereğince de yapı sahibine ve yükleniciye ceza yaptırımı uygulanır. İmar mevzuatındaki kurallar kamu düzeni gereği uyulması zorunlu ve emredici hukuk kurallarıdır.

3194 sayılı İmar Yasası'nın 27. maddesinde de “(Değişik madde ve başlığı: 6495 - 12.7.2013 /m.73/p-2) Belediye ve mücavir alanlar dışında köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda yapılacak konut, entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar ile köyde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal, manav, berber, köy fırını, köy kahvesi, köy lokantası, tanıtım ve teşhir büfeleri ve köy halkı tarafından kurulan ve işletilen kooperatiflerin işletme binası gibi yapılar için yapı ruhsatı aranmaz.

Ancak etüt ve projelerinin valilikçe incelenmesi, muhtarlıktan yazılı izin alınması ve bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur. Etüt ve projelerin sorumluluğu müellifi olan mimar ve mühendislere aittir. Bu yapılar valilikçe ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro planlarına işlenir.

Köy yerleşik alan sınırları dışında kalan ve entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapıların yapı ruhsatı alınarak inşa edilmesi zorunludur. Tarım ve hayvancılık amaçlı yapıların denetimine yönelik fennî mesuliyet 28. madde hükümlerine göre mimar ve mühendislerce üstlenilir.”hükmü bulunmaktadır.

Somut olayda davacı ve davalı iş sahibi arasındaki sözleşme ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 17 Parseldeki 50 Başlık Süt Sağmal Ahırı inşaatıyla ilgili olup davacı sözleşmenin 4-g maddesinde de belirtildiği gibi işi sözleşme ekleri, fen ve tekniği ile işin yapımı sırasındaki imar mevzuatı hükümlerine uygun yapmak zorunda olup, davalı iş sahibince yapılan inşaatla ilgili ... Valiliği ile Encümenince para cezası da uygulandığı belirtildiğinden mahkemece bilirkişiden alınacak ek rapor ile öncelikle davalı iş sahibine ait

inşaatın 3194 sayılı İmar Yasası'nın 21 ve 27'nci maddeleri hükümlerine tabi olup olmadığının incelenip, davacı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalâtın ruhsata tabi olup olmadığı, imar mevzuatına aykırı yapılıp yapılmadığı, uygun değil ise tadilat ruhsatı alınarak ya da başka bir şekilde imar mevzuatına ve yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı gerektiğinde bu konuda davacıya süre de verilerek yapılan binanın imar mevzuatına uygun hale getirilmesinden sonra davanın sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.