Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/4634 K.2018/4581

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi ile kal ve tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece bozma kararına uyularak yapılan inceleme sonucu davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi gereğince, davalı yüklenicilerin sözleşmedeki taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle müvekkili arsa sahibinin mali kayba uğradığını ileri sürerek, maddi ve manevi tazminatın tahsili ve beşinci katın tamamlanarak müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiş akabinde bu davasını 06.11.2014 tarihli dilekçesi ile kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi ile kal ve tazminat istemi olarak ıslah etmiştir.

Davalılar vekili ise; müvekkili asil ile davacı arasında imzalanan bir sözleşme olmadığını, söz konusu kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin davacı ile müvekkili şirket arasında imzalandığını, müvekkili asil hakkında açılan davanın husumetten reddi gerektiğini, esasa ilişkin ise, sözleşmede gösterilen inşaat yapım süresi henüz dolmadan açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, iddia edilen gecikme ve aksamanın sorumlusunun bizatihi davacının olduğunu ileri sürerek davanın reddinin savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine ilişkin verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi' nin 14.06.2016 gün ve 2015/5652-2016/3642 sayılı kararı ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulü ile taraflar arasındaki 20.11.2007 tarihli Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin iptâline, sözleşme uyarınca imara aykırı kaçak olarak yapılan yapının kal'ine, 53.920,12 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminatın ve manevi tazminatın reddine karar verilmiş, hüküm davalı asil ... tarafından temyiz edilmiştir.

Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup

olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir.

Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Usul hukukuna ilişkin yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildirilecek olursa; davacı tarafından ıslah yoluyla kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi ile kal ve tazminat talebinde bulunulmuş, sözleşme davalı şirket ile davacı arsa sahibi arasında imzalanmıştır. Davalı ... feshi istenen sözleşmeyi şirket yetkilisi sıfatıyla imzalamıştır.

Davalı ... bu sözleşmede müşterek borçlu, müteselsil kefil, garanti eden ve yüklenici şirketin fiilini taahhüt eden olarak yer almamaktadır. Öte yandan; davalı ...'in şahsi olarak sorumlu tutulabilmesi için gereken nedenler de yasal delillerle kanıtlanamamıştır.

Hal böyle olunca da; ıslah yoluyla değiştirilen davada taraf sıfatı bulunmayan davalı ... hakkındaki davanın taraf sıfatı (pasif husumet) yokluğundan reddi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak yanlış değerlendirme ile davalı ... adına açılan davanın kabulü doğru olmamıştır.