Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/5330 K.2019/2485

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptâli talebine ilişkin olup mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenicinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davalının temyizi itirazlarına gelince;

Davacı davasında ortak girişim olarak 06.05.1995 tarihli sözleşme ile ... Kültür Merkezi inşaatı yapım işini üstlendiklerini 1995 yılında yapımına başlanan kültür merkezi inşaatının muhtelif tarihlerdeki keşif artışı ve ödeneklerle yapılarak 2009 yılına kadar gelindiğini, ortak girişimin diğer ortağı dava dışı ... inşaat ve Tic. Ltd.

Şti. ile aralarındaki 05.03.2009 tarihli sözleşme ile işin tamamlanmasının kendilerine bırakıldığını, işin devamı sırasında kültür merkezinin tamamlanması için yüzde otuzu aşan bütün imalâtları yaptıklarını, işin geçici kabulünün 20.07.2012 tarihinde kesin kabulünün ise 30.10.2013 tarihinde yapıldığını, geçici kabul sonrasında ise 17.12.2012 tarihinde 21 nolu kesin hakediş raporunun düzenlenip onaylandığını, ancak sözleşme dışı imalâtlardan kaynaklanan alacaklarının ödenmediğini, yaptıkları icra takibine de itiraz edildiğini belirterek davalının icra takibine itirazının iptâline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın 1.571.329,08 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu kararın taraflarca temyizi üzerine Dairemizin 29.03.2018 tarihli 2016/4464 E 2018/1243 K sayılı ilamı ile “.....Dava dilekçesine ekli 05.03.2009 tarihli davacı ile dava dışı ... İnş ve Tic. Ltd.

Şti.'yi temsilen ... tarafından imzalanan "sözleşmedir" başlıklı belgede dava dışı adi ortağın icra takibi ya da davaya muvafakatını içeren bir beyan bulunmadığı gibi sözleşme ile sözleşme dışı imalât bedelinden doğan hakların icra takibi yapıp itiraz üzerine iptâl davasını açan davacıya temlik edildiğine dair bir açıklık da bulunmamaktadır.

Bunun yanında sözleşme ortak girişim ile Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü arasında imzalanmış olup davanın ...'na yöneltilmesi gerekirken temsilde yanılma sonucu ... Valiliği aleyhine açılıp yürütülmüştür. Bu durumda mahkemece; davanın bakanlık yerine ...

Valiliği'ne yöneltilmesi davanın taraf sıfatı yokluğu ile reddini gerektirmeyip temsilcide yanılma niteliğinde olduğu kabul edilerek davanın ...'na yöneltilmesi için davacıya süre verilip Bakanlık davaya dahil ettirildikten ve davacıya dava dışı diğer adi ortağın davaya ve icra takibine muvafakatinin sağlaması için süre verilip muvafakati alındıktan bu mümkün olmazsa diğer adi ortak hakkında dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmesi sağlanarak taraf teşkili yapıldıktan sonra işin esası incelenip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu işlemler yapılmaksızın yargılamaya devamla kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamıştır...”

denilerek bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyularak dava dışı ... İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davaya muvafakat vermiş olduğu, bozma ilamı doğrultusunda dava başlangıçta...

Valiliğine karşı yöneltilmiş olsa da temsilde yanılma olarak kabul edilerek alacağın davalı ...'ndan tahsil edilmek üzere takibe itirazın 1.571.329,08 TL üzerinden kısmen iptâline karar verilmiştir.Dosyada mevcut 06.01.1995 tarihli sözleşmede Bayındırlık İskan Bakanlığı adına hareket eden ...

Valiliği ile yüklenici ortak girişim arasında sözleşmenin akdedildiği belirtilmiş ise de sözleşmede “Bayındırlık ve İskan” kelimelerinin çizilerek “Kültür” yazıldığı görüldüğü gibi Kültür ve Turizm Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin 22.05.2013 tarihli 57.957 sayılı yazısına ek komisyon karar tutanağı ve hukuki uyuşmazlık değerlendirme komisyon raporuna göre ...

Kültür Merkezi İnşaatı ile ilgili akdi ilişkinin Kültür ve Turizm Bakanlığı ve ortak girişim arasında kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu halde davanın Kültür ve Turizm Bakanlığı'na yöneltilmesi gerekir. Mahkemece ...

Valiliğine karşı açılan davanın Dairemiz bozması üzerine temsilde yanılma kabul edilerek ...'na yöneltilmiş ise de bu yöneltme Dairemizin bozma ilamına istinaden yapıldığı ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 09.05.1960 gün 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme kararına göre bozmaya uyulmakla bozmada belirtilen hususlar lehine olan taraf için usuli kazanılmış hak oluşturacağından bozma uyarınca inceleme yapılıp karar verilmesi zorunlu hale gelir ise de.

Yargıtay İçtihatları ve Dairemiz uygulamalarında bozmanın maddi hataya dayalı olması halinde uyulmuş olmasının usuli kazanılmış hak teşkil edemeyeceğinden ve az yukarıda belirtildiği gibi sözleşmenin tarafı Kültür ve Turizm Bakanlığı olduğundan davanın, davacıya süre verilip Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın davaya dahil ettirilmesi gerekmektedir.

Bu işlemler yapılıp taraf teşkili sağlandıktan sonra 2886 sayılı yasanın yürürlükte olduğu dönemde imzalanan eser sözleşmesi gereğince %130'u aşan fazla imalâtların iş sahibi yararına ise 818 sayılı BK'nın 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerekmektedir.

Mahallipiyasa fiyatları içerisinde KDV ve yüklenici kârı dahil olduğundan alacağa ayrıca eklenmeyecektir.Bu durumda mahkemece öncelikle talimat yolu ile inceleme yapan bilirkişi kurulunun 06.02.2015 tarihli ön raporunun sonuç kısmı “a” bendinde iş sahibi Bakanlık ile yüklenici ortak girişim arasında iş ile ilgili düzenlenen tüm ara hakedişlerin, yeşil defterlerin ataşmanların ve metraj cetvellerinin getirildikten sonra hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan sözleşme dışı iş ve imalâtların davalı yararına olup olmadığı,

%130'u aşan fazla imalâtların nelerden ibaret olduğu ve yapıldığı yıl piyasa rayiçleriyle KDV ve yüklenici karı mahalli piyasa fiyatları içerisinde olduğundan ayrıca eklenmeksizin rapor alınıp oluşan usuli kazanılmış hak ta gözetilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.