Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/61 K.2018/3061

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karar, davalı-birleşen dosya davacısı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında 1988 yılında ... deresi taşkınlarından korunması amacıyla dere kenarlarının istinat duvarları ile örülmek suretiyle güçlendirilmesi ihalesini kazanan firmadan işi devralarak yapımını üstlendiklerini, sözleşmeye göre 2000 yılında tamamlanması gereken işin idarenin ödenek ayrılmaması nedeniyle 2009 yılına kadar devam ettiğini, projenin %70 seviyesinde iken davalı idare tarafından 2009 yılı sonunda sonlandırıldığını, işin yapımı sırasında kargir duvarların arkasına dolgu yaptırmanın idarenin yükümlülüğünde bulunduğunu,

bu imalâtın yapılmaması halinde taşkın anında duvarların zarar göreceği konusunda davalı idareyi uyardıklarını, davalı idarenin buna rağmen duvar arkalarını doldurma işlemini yapmayarak imalatın yarım kalmasına neden olduğunu, daha sonra bölgede 2009 yılı Mart ayında meydana gelen sel felaketi nedeniyle ... ilçesi, ...

Kasabası ve arazileri ... deresi taşkın koruma inşaatı arkası boş olan duvarların büyük bir bölümünde yıkılmalar olduğunu bu hasarın gerçekleşmesinde kusurları olmadığı halde davalı idare tarafından haksız olarak sözleşmenin feshedildiğini belirterek davalı idare tarafından yapılan feshin haksızlığının tespitine, 20.04.2007/314177 nolu, 10.09.2009/577211 ve 17.11.2009/594919 nolu 64.000,00 TL tutarındaki üç adet teminat mektuplarının kendilerine iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı savunmasında süreç içerisinde zaman zaman yapılan sözlü ve yazılı uyarılar ile istinat duvarlarının eksik ve kusurlu yapıldığı konusunda davacıyı uyardıklarını, davacının bu uyarılara uymadığını, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 7. maddesine göre yapması gereken all-risk sigortasını yapmaktan kaçındığını, sonuçta ilk taşkında duvarların yıkıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş, birleşen dosyada açtığı davasında yıkılmış olan ve çürük yapılan taşkın koruma imalatlarının yeniden fen ve sanat kurallar çerçevesinde projesine uygun olarak yapılmasının toplam bedeli (yıkım+yapım+delil tespiti giderleri) toplamı olan 1.825.740,29 TL'nin davalı yükleniciden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş, bu kararın davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 2016/3008 Esas 2016/4081 Karar sayılı ilâmı ile asıl davada iadesi talep edilen üç adet teminat mektubu bedeli toplamı üzerinden harcın eksik olması nedeniyle bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyularak alınan bilirkişi raporuna göre davacı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda davacı tarafından yapılmış bulunan istinat duvarlarının taşkın nedeniyle yıkıldığı anlaşılmakta olup ihtilâf davacı yüklenicinin kusurlu bulunup bulunmadığı konusundadır.

Asıl davanın açılmasından önce davacı tarafından yaptırılan 2010/22 D. iş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda yapılan imalâtın projeye uygun olduğu, arka dolgusu olmayan duvarların yıkıldığı, imalât sırasında yüklenicinin arka dolguların yapılması konusunda iş sahibi idareyi uyardığı, bu nedenle kusurunun bulunmadığı açıklanmış, davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibi tarafından yaptırılan 2011/9 D. iş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda ise bizzat davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici tarafından yapılan imalâtın harçlarının ve kullanılan malzemelerinin eksik ve düşük vasıfta olduğu açıklanmıştır.

Mahkemece yargılama sırasında alınan 07.06.2012 tarihli bilirkişi raporunda uygun harç ve malzeme kullanılmadığı için yıkımın gerçekleştiği, imalât hatası bulunduğu sonuçta yüklenicinin kusurlu olduğu açıklanmış, 28.02.2013 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporunda da duvarlanın yıkılmasının asıl nedeninin arka kısımlarının doldurulmaması olmayıp yeterli mukavemette yapılmamış olmasından kaynaklandığı açıklanmıştır.

Bu durumda her ne kadar 2010/22 D. iş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda yüklenicinin kusurunun bulunmadığı açıklanmış ise de yargılama sırasında alınan iki bilirkişi raporunda da davacının kusurlu bulunduğu açıklanmış, bu suretle çelişki de giderilmiş olup mahkemece ikinci raporu veren bilirkişi heyetinden alınacak ek rapor ile davalı-birleşen dosya davacısının zararının hesaplattırılarak sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.