Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/1713 K.2019/4988

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece yapılan yargılama sonucunda taraf ehliyeti nedeniyle dava şartı yokluğundan dava reddedilmiş, karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğunu inşaatın süresinde bitirilmemesi ve plan projesine uygun yapılmaması nedeniyle ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2004/388 esas dosyasıyla alacak davası açtıklarını, mahkemece 21.11.2007 gün ve 2007/293 Karar sayılı ilamı ile davanın kabul edildiğini ve kararın kesinleştiğini, alacağın tahsili için ilamın ...

11. İcra Müdürlüğü’nün 2008/981 Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, dosyanın yenilenerek 2014/10109 Esas numarasını aldığını, dosya alacağının 27.10.2014 tarihi itibariyle 110.403,31 TL olduğunu,

davalı şirketin ticaret sicilindeki adresine hacze gidildiğini ancak adreste şirketin olmadığından ve yeni adresi de bilinmediğinden bir işlem yapılamadığı iddiasıyla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 95.000,00 TL alacağın tahsili için iki dairenin satışına izin verilmesini ve vergi dairesi ile SGK’na olan borçların ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin alınarak iskân raporunun alınması için de iki dairenin satışına izin verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi davacı tarafından bildirilen adres itibari ile tebliğ edilememiştir.

Mahkemece, dava açıldığı tarihte davalı şirketin ticaret sicilinden re’sen silindiği ve dava tarihi itibariyle taraf ehliyetine sahip olmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Taraf ehliyeti, HMK m. 50’de düzenlenmiş olup davada taraf olabilme yeteneğidir ve medeni hukuktaki medeni haklardan yararlanma ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığıdır. Davacının gerçek kişi ise sağ olması, tüzel kişi ise tüzel kişiliğinin bulunması taraf ehliyetiyle ilgili olup taraf ehliyeti 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi hükmüne göre dava şartlarındandır ve mahkemece yargılamanın her aşamasında aranması gerekir. HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı halinde davanın usulden reddine karar

verilmesi gerekir ise de; aynı maddenin ikinci cümlesinde dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın, dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilebileceği hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere ticaret şirketlerinin tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda taraf ehliyeti de son bulur. Somut olayda dosya içerisinde bulunan ... Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün 16/11/2015 tarih ve 111225/ 066477/ 064295 sayılı belgesinde davalı şirketin ticaret sicilinden 23.01.2014 tarihinde Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesine göre re’sen silindiği anlaşılmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte davacı şirketin tüzel kişiliği bulunmamakta ise de; ticari şirketlerin mahkemeden ihya kararı alarak tekrar tüzel kişiliklerini kazanmaları ve bu haliyle; dava şartlarından olan taraf ve dava ehliyeti noksanlığının HMK'nın 115/2. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca giderilmesi mümkündür.

Mahkemece, bu konuda davacıya kesin süre verilmesi, verilen kesin süre içerisinde ihya davası açılmaması yada açılan davanın reddedilmesi halinde davanın usulden reddedilmesi gerekirken, süre verilmeksizin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Dava açıldığı tarihte davalı şirketin ticaret sicilinden resen silindiğinden bahisle dava şartı yokluğundan dava reddedilmişse de temyiz işlemleri yapılırken davacıya süre verilmiş ve davacıların talebi üzerine ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/96 Esas 2017/653 Karar sayılı ilamı ile şirketin ihyasına karar verilmiş olup, verilen bu karar 26.01.2018 tarihinde kesinleşmiştir.

Davalı şirketin bu şekilde ihya edildiği ve yeniden sicile kayıt edilerek tüzel kişiliği kazandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davalı şirketin ihya edilmesi için davacıya süre verilerek ihyasından sonra davanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken tamamlanabilir dava şartı yönünden davacıya süre verilmeksizin davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir.