Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/203 K.2019/3489

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinin ifası sırasında meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden işçinin mirasçılarına mahkeme kararına istinaden davacı yüklenici tarafından ödenen tazminatın davalı taşerondan rücuen tahsili talebine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiş Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. İstinaf kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davacı şirketin taşeronluğunu yapan davalı firmanın işçisi olan ...'nın 20.07.2010 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu vefat ettiğini, ölen işçinin mirasçılarının ... İş Mahkemesi'nin 2011/161 Esas 2014/198 Karar sayılı dava dosyası ile tazminat davası açtıklarını, mahkemece 77.025,43 TL maddi tazminata, 70.000,00 TL manevi tazminata karar verildiğini, bu kararın ilgililer tarafından icraya konulduğunu, müvekkili tarafından ...

4. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1262 sayılı dosyasına 221.727,37 TL, 2014/1263 sayılı dosyasına 21.118,37 TL olmak üzere toplam 242.845,72 TL ödendiğini, iş mahkemesindeki kusur raporuna göre %50 ... Mühendislik Ltd. Şti., %20 de ...kusurlu olduğuna göre toplam ödenen miktar olan 242.845,72 TL'nin %70'lik kusurun karşılığı olduğunu bu miktarın 2/7 sinden ... Madencilik, 5/7 sinden ise müvekkili şirket sorumlu olacağından ...Ltd.

Şti.'nin sorumlu olduğu kısım olan 69.384,49 TL miktarın müşterek ve müteselsilen sorumluluk nedeniyle müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, 69.384,49 TL'nin müvekkilin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, iş bu davanın dayanağı olan ... İş Mahkemesi'nin 2011/161 Esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının toplamda 242.845,49 TL ödediğini iddia ederek bu davayı açtığını ve müvekkili davalıdan 69.384,49 TL talep ettiğini, ancak davacının müvekkili davalıya rücuen alacak iddiasını yöneltebileceği varsayılsa dahi talep edebileceği bedeli ödediğini iddia ettiği bedelin ancak %20'si izahtan vareste olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iş mahkemesinde karara bağlanan dosyada tarafların sorumluluk oranlarının açıkca tespit olunduğu bu kapsamda davacı tarafça sorumluluk miktarından fazlaca ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişiden denetlenmeye ve hüküm vermeye elverişli bulunan 05.10.2016 tarihli bilirkişi raporu aldırılmış, raporda; ...

İş Mahkemesi'nin 2011/161 Esas, 2014/198 Karar sayılı kararıyla belirlenen kusur oranları: ...: %50 kusurlu, ...Limited Şirketi: %20 kusurlu, vefat eden işçi (...): %30 kusurlu %30'luk kusur düşüldükten sonra ödenmesine karar verilen maddi tazminat: 77.025,43 TL ve 70.000,00 TL manevi tazminat toplam: 147.025,43 TL olduğu ancak; davacı ...'nin ...

4. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1262 sayılı dosyasına 221.727,37 TL, 2014/1263 sayılı dosyasına 21.118,37 TL Toplam =242.845,74 TL ödemiş olduğu tespit edilerek davalının davacı tarafa 69.384,48 TL kadar borçlu olduğu belirtilerek hüküm kurulmuş ise de; uyuşmazlık sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan mülga Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerine göre incelenip değerlendirilmelidir.

Eser sözleşmelerinde yüklenici yaptığı işin uzmanı olup, eser denilen sonucun gerçekleşmesini taahhüt eder. İş sahibinden talimat almaz, ona karşı bağımsızdır. Yanında işçi çalıştırıyorsa işçisine karşı da işveren durumundadır. Dolayısıyla eser sözleşmelerinde yüklenici işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına göre iş yerinde tüm tedbirleri almak ve bu konuda denetimi sağlamak yükümlüğü altındadır. İş sahibinin ise, böyle bir yükümlülüğü yoktur.

İş sahibi ancak hile veya ağır kusuru durumunda sorumludur. İşin uzmanı sayılan yüklenici Borçlar Kanunu'nun 357. maddesi uyarınca yükümlendiği işin ifası sırasında gerekli özen ve dikkati göstermekle görevli olup yüklenici ve iş sahibinin kusuru işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına göre çözümlenemez. Dolayısıyla tarafların olayın meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığı iş hukuku mevzuatı hükümlerine göre değil, eser sözleşmesi hükümleri doğrultusunda saptanmalıdır.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar konusunda uzman üç kişilik teknik bilirkişi kurulu oluşturularak mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen hükümler ile sözleşmedeki iş sahibinin sorumluluğu bakımından 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi hükmü değerlendirilmek suretiyle taraflar ile kazada vefat eden işçi ...'nın kusur durumlarını saptamak ve davacının rücuen giderim istemini de elde edilecek sonuç dairesinde karara bağlamaktan ibarettir.

Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle ve hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek iş hukuku ve iş güvenliği mevzuatı hükümlerine göre inceleme ve değerlendirme yapan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması uygun bulunmuştur.