Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/2410 K.2019/3860

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen kararın temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan edimlerin ifa edilmemesi nedeniyle, ödenmiş bulunan bedelin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece verilen davanın reddine ilişkin kararın istnaf edilmesi üzerine; ...

Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/1073 Esas 2019/467 Karar sayılı başvurunun esastan reddine dair verilen karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.Davacılar vekili 12.12.2012 tarihinde davalılar ile müvekkilleri ... ve ... arasında protokol ve ön sözleşme, 20.04.2013 tarihinde asıl sözleşme yapılarak dalga enerjisi üretim sistemine ilişkin tesis, dağıtım ve hizmet ilişkisi çerçevesinde davacı şirketin kurulduğunu, ileride alınacak patentlerinde kapsama alındığını,

davalıların bu sözleşme ile dalga enerjisi üretim sisteminin ve bu sistem yoluyla üretilen enerjinin T.C. sınırları içindeki dağıtım ve pazarlama haklarını davacı şirkete devir edeceklerini, belirlenen sürede istenen kapasitede üretim sağlanamadığı takdirde bedelin iade edileceğini, müvekkillerinin davalılara 284.550,00 Euro ödemesine rağmen davalıların sözleşmeye uygun davranmadıklarını, söz konusu patentin sahibi olamadıklarını, ön sözleşme ve protokolden iki yıl, asıl sözleşme üzerinden bir yıl geçmesine rağmen, üniteyi yapamadıklarını belirterek,

ödenen 284.550,00 Euro'nun dava tarihinden faiziyle birlikte, davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili müvekkillerinin sözleşmeye aykırı davranmadıklarını, bir kısım imalâtların yapıldığını, sözleşmenin feshi ve alacak talebinin haksız olduğunu, davacının sözleşmeden kaynaklanan, ödemelerin tümünü yapmadığından sistemin tamamlanamadığını, zarara uğradıklarını savunmuştur.Mahkemece davalı... Turizm İnş.

A.Ş. hakkındaki davanın, ticaret sicilinden terkin edilmesi ve hakkındaki davanın takip edilmemesi nedeniyle açılmamış sayılmasına, sözleşmede imzası bulunmayan davacı ...Ş.'nin aktif dava ehliyeti bulunmadığından, açtığı davanın reddine, diğer davalıların, ödenen bedeli sözleşme konusu bir kısım ünitenin yapımında kullandığı, yapılan ödemenin karşılıksız kalmadığı, davacının ödemelerine devam etmemesi üzerine davalıların üretimi yarım bırakmasının haklı olup, ödeme kadar işin gerçekleştirildiği, davacının fesihte haksız olduğu,

bedel iadesi isteyemeyeceği gerekçeleriyle dava reddedilmiş, davacıların istinaf başvurusu da esastan reddedilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği anlaşılan ön sözleşmede davalı ... (üretici), ... Turizm İnş. A.Ş. (üretici şirket), davacılar ...ve ... (yatırımcılar) olarak tanımlanmış, ön sözleşmenin 1.4 maddesinde üretici ve yatırımcıların üretilecek olan sistemin kurulmasından sonra üretilecek elektriğin pazarlanması ve 3. kişi kurumlara dağıtımı için bir şirket kurulacağı kabul edilmiştir.

Protokol başlıklı belgenin 5. maddesinde kazancın paylaşımı ile ilgili hükümler düzenlenmiş olup, dağıtım ve hizmet başlıklı sözleşmede de kurulması planlanan şirketin ...

Enerji Sistemleri A.Ş. olarak kurulduğu anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki sözleşmenin konusunun davalıların çift dubalı dalga jeneratörü adlı patent başvurusuna konu icadının diğer teknolojik ekipmanlarla birlikte "Dalga enerjisi üretim sistemi" olarak üretilip Türkiye çapında işletme satış dağıtım pazarlama haklarının davacılara verilmesi olduğu, sözleşme tarihinde davalıların, henüz tescil edilmiş bir patenti haiz olmadıkları taraflarca bilinmekle birlikte, gelişen süreçte davalıların patent başvurularının düştüğü, 284.550 Euro bedelin davacılar tarafından davalılara ödendiğinin çekişmesiz olduğu,

davalıların bir kısım imalât yaptıkları ancak sözleşme kapsamındaki amaca ulaşılamadığı anlaşılmaktadır.Sözleşme ve protokollerin içeriği incelendiğinde taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulduğu görülmektedir. 6098 sayılı TBK'nın 620/1 maddesinde düzenlenen adi ortaklık; "iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir" şeklinde tanımlanmaktadır.

Ortakların ortak amaca ortak emek ve mallarını sarfetmek, ortak çaba ve faaliyet göstermek suretiyle erişmelerinin mümkün olup olmadığı ve TBK 639. maddesinde düzenlenen diğer fesih sebepleri yönünden konusunda uzman bilirkişiler ile araştırma yapılıp, TBK 642-644 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş bulunan adi ortaklığın tasfiyesi kapsamında sözleşmede üstlenilen işlerin gerçekleştiği seviye de dikkate alınmak suretiyle inceleme yapılarak,

işin esası değerlendirilip, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmünün davacı yararına BOZULMASINA, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, ödediği temyiz