Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/2526 K.2020/1064

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ..., davalı ... Proje İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ve dahili davalı asil ... geldi.

Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı.

Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 26.03.2020 tarih, 15.04.2020 ve 30.04.2020 tarihli kararları ile en son müzakerelerin 31.05.2020 tarihine kadar ertelenmesine karar verilmiş ise de, erteleme süresince acil, öncelikli ve zorunlu işler ile kurul ve daire başkanlıklarınca uyun görülecek dosyalarla ilgili olarak müzakere ve duruşmaların yapılıp yapılmayacağı hususu kurul ve daire başkanlıklarının takdirine bırakılmış olup,

eldeki dava duruşmalı temyiz edilerek duruşması da yapılmış olmakla Daire Başkanlığınca Yargıtay Kanunu da dikkate alınarak işin acil ve öncelikli incelenmesi gerektiği takdir edilerek bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yüklenici şirket ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi, davalı şirketin yaptığı imalâtların kârsız imalât bedeli karşılığı avans olarak verilen bağımsız bölümlerin yüklenici şirket üzerinde bırakılarak bunların dışında kalan bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptal ve tescili, maddi ve manevi tazminat alacaklarının tahsili ile yükleniciye isabet edecek bağımsız bölümlerin rayiç değeri oranındaki farkın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davalı yüklenici şirket ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin geriye etkili feshine, yükleniciye devredildiği belirtilen 17 adet bağımsız bölümün tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, hesaplanan çıplak imalât bedelinin davacıdan alınarak davalı yüklenici şirkete verilmesine, ancak davacı taraf davalının hakedişini tapu devri şeklinde ödemek istediğinden bağımsız bölümler ile imalât bedeli arasındaki fark olan 105.894,13 TL’nin davalı yüklenici şirketten alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat talebi ile manevi tazminat talebinin reddine, davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı; dava dilekçesi ve aşamalardaki beyan dilekçeleri ile davalı yüklenici şirket ile yaptığı arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin sözleşmeye aykırı proje ve imalât yapılması nedeniyle feshi, yükleniciye avans olarak verilen bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptâli ve adına tescili, yüklenici şirketin yaptığı imalâtların çıplak imalât bedeli karşılığına isabet eden bağımsız bölümlerin yüklenicide bırakılmasına ve sözleşmenin bu şekilde tasfiyesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca 60.000,00 TL sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğradıkları zarar karşılığı maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat ile yüklenicide kalacak bağımsız bölümlerin değeri ile imalât bedeli arasındaki fark karşılığı 400.000,00 TL alacak isteminde bulunmuştur.

Dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve mahkemenin kabulüne göre yüklenicinin gerçekleştirdiği inşaatın seviyesi %74,27 oranında olup, süresinde edimini yerine getirmediğinden yüklenici temerrüdü sabit ve inşaat seviyesine göre davacı arsa sahibi sözleşmeden geriye etkili dönmekte haklıdır.

Feshin sonucu olarak da, sözleşme uyarınca yükleniciye verilmesi kararlaştırılıp avans olarak yükleniciye ya da yüklenicinin talimatıyla 3. kişilere devredilen bağımsız bölümlere ait tapu kayıtlarının tamamının iptal ve tescilini isteyebilir. Ancak 6100 sayılı HMK’nın maddesindeki taleple bağlılık ilkesi uyarınca hakim tarafların talep sonuçları ile bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye vermesi mümkün değildir.

Yine HMK’nın 33. maddesi hükmünce hakim, Türk hukukunu re’sen uygulayacağından maddi vakıaları ileri sürüp kanıtlamak taraflara hukuki vasıflandırma hakime ait olduğundan mahkeme davacının hukuki vasıflandırmasıyla bağlı değildir. Buna göre davacının sözleşmenin geriye etkili feshinden sonra tasfiyesini sözleşmenin ileriye etkili feshinde olduğu gibi yapılmasını talep ettiği sonucu ortaya çıkmaktadır.

Bu durumda mahkemece arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi hem davacının istemi doğrultusunda verildiği ve yüklenici şirket tarafından temyiz edilmeksizin kesinleştiği, buna göre sözleşmenin feshi ile birlikte davacı arsa sahibi yüklenici ve onun devrettiği şahıslar adına tapu kayıtlarının tamamının iptal ve tescilini talep edebilir ise de; tasfiyenin yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedeline isabet eden kısmının yüklenicide bırakılması,

fazlasına ilişkin kayıtların iptal ve tescili yönünde yapılması talep edildiği ve taleple bağlı karar verilmesi zorunluluğu bulunduğundan, hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan davalı yüklenici şirketin gerçekleştirdiği imalât seviyesine (%74,27) göre sözleşme ile yükleniciye verilmesi kararlaştırılan 17 adet bağımsız bölümden kaç tanesi ve hangilerine hak kazandığı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alıp değerlendirilerek yüklenicinin hak ettiği imalât seviyesine göre hak ettiği bağımsız bölümler ve tapu kayıtlarının yükleniciye bırakılması,

imalât oranına göre hak ettiği tapu payları ve bağımsız bölümlerle ilgili tapu iptali ve tescil istemi konusunda sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken davacının talebi dışına çıkılarak eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeyle tasfiye konusunda yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Öte yandan dosyadaki mevcut tapu kayıtlarına göre sözleşme kanunu taşınmaz üzerinde yapılan inşaattaki A blok zemin kat 16/G nolu bağımsız bölüm davalı ..., A blok 3. kat 5 nolu bağımsız bölüm davalı ... adına kayıtlı iken satış suretiyle davaya dahil edilen ... adlarına kayıtlı olup bu davalılar haklarındaki dava reddedilmesine rağmen, hüküm fıkrasının 1-A maddesinde bu davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ve bunlar da dahil edilerek tasfiye işlemi yapılmak suretiyle hesaplanan fark bedele hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Yine davalılar ... ve ... yükleniciden bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişiler olup haklarındaki davanın red sebebi aynı olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 3/2. maddesine göre vekille temsil olunan bu davalılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi de tarifeye aykırı olmuştur.

Kararın belirtilen sebeplerle davacı yararına bozulması uygun bulunmuştur.