Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/2644 K.2019/3884

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı-k.davalı-birleşen dosya davalısı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili ile davalılar-k.davacılar birleşen dosya davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerince temyiz edilmiş, davacı-k.davalı-birleşen 2015/453'te davacı birleşen 2015/354'te davalı... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalılar ..., ..., ..., ... vekili Avukat ... ve davalılar ..., ... vekili Avukat ... geldi. Diğer davalılar ve vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek

gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, davacı yüklenicinin inşaatı tamamladığını, iskân izni belgelerini aldığını, ancak davalı arsa sahiplerinin sözleşmenin 26. maddesi gereğince davacıya ait bağımsız bölümler üzerindeki inşaat ipoteğini ihtarnamelere rağmen kaldırmadıklarını ileri sürerek dava konusu bağımsız bölümler üzerinde bulunan ipoteklerin kaldırılmasını ve sözleşmede düzenlenen, ipoteğin zamanında kaldırılmaması halinde ödenmesi gereken cezai şartın tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekilleri, halen eksik ve kusurlu işler bulunduğunu,

iskân izninin usulsüz alındığını ve iptâli için idare mahkemesinde dava açıldığını savunarak davanın reddini istemişler; bir kısım davalı arsa sahibi vekili, karşı davada, eksik ve kusurlu işbedeli ile sözleşmenin 47. maddesi ve devamında belirlenen inşaatın süresinde ve gereği gibi bitirilmemesi halinde ödenmesi gereken cezai şartın tahsilini talep ve dava etmiştir.Mahkemece, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 20.02.2014 tarih ve 2013/7754 Esas, 2014/1227 Karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde;

asıl davanın kısmen kabulü ile taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin tamamının fekhine, cezai şart isteminin reddine, karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2015/453 Esas sayılı dosyadaki talebin esastan reddine, birleşen 2015/354 Esas sayılı dosyadaki talebin ise HMK’nın 115/2. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiş, verilen karar davacılar tarafından doğrudan, davalı-karşı davacılar tarafından ise temyize cevap yoluyla süresi içerisinde temyiz edilmiştir.1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına,

delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davacı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.'nin tüm temyiz itirazlarının reddine, asıl davada davalı ... ve ...'in, birleşen 2015/354'te ..., ..., ... ve ...'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi düzenlenmiş olup, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme niteliğindedir. Davacı tarafından açılan asıl davada, edimin ifa edildiği ileri sürülerek tesis edilen ipoteklerin kaldırılması ve aralarında bulunan sözleşmenin 49/d maddesi gereğince tazminat alacağının tahsili talep edilmiştir.

Davalı-karşı davacı arsa sahipleri lehine tesis edilen ipotekler arsa sahiplerinin sözleşme gereğince kararlaştırılan haklarının elde edilmesi, yüklenicinin edimini eksiksiz ifa etmesi hususunda güvence oluşturmaktadır. Ipoteklerin fekhi şartlarının oluşması halinde fekhi mümkündür. Bunun için, sözleşme gereğince davacı yüklenicinin ediminin ifa edilmiş olması gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre, sözleşmeye konu inşaatın yapılmasına ve yüklenici tarafından iskân alınmasına karşın, belediyeden gelen yazı cevaplarına göre, inşaatın inşaat ruhsatına aykırı olması nedeniyle yapı tadil tutanaklarının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar 20.02.2014 tarihli bozma ilamında da belirtilen ...

9. İdare Mahkemesi'nin 2013/701 Esas sayılı dava dosyasının reddedildiği dosyadan anlaşılmakta ise de, davanın esastan değil süresinde açılmadığından usulden reddedildiği anlaşılmaktadır.

İlgili belediye tarafından yapı tadil tutanaklarının ve buna ilişkin encümen kararlarının iptâl edildiği anlaşılmakta ise de, belediyenin göndermiş olduğu encümen kararının içeriğinden, düzenlenen tutanakların İmar Yasası gereğince herbir bağımsız bölüm için ayrı ayrı düzenlenmesi gerekirken toplu olarak düzenlendiği, usule uygun düzenleme bulunmadığından, usulüne uygun düzenleme yapılmak üzere, iptâl kararının alındığı anlaşılmaktadır.

Belirtilen hususlar ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iskan ruhsatı verilmesine karşın halen imara ve projeye aykırılıkların bulunduğu, yine dosya arasında bulunan bilirkişi raporuna göre, beş ayrı blokta kaçak bodrum katlarının bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre de imara ve projeye aykırılıkların giderilmemiş olduğu, bu haliyle davacı yüklenicinin edimlerini eksiksiz olarak ifa etmediği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle arsa sahiplerinin güvencesi olan ve karşı tarafın edimini gerçekleşmesini güvenceye alan ipoteklerin kaldırılması şartları oluşmadığından kaldırılmasına ilişkin kararın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Birleşen 2015/354 Esas sayılı dava dosyasında ise; davacı arsa sahiplerinin dört ayrı talebinin bulunduğu, yargılama sırasında sözleşmenin geriye etkili feshi ve tapu iptâli tescil isteminden feragat etmesine karşın, yargılama sırasında feragat edilen taleplerle ilgili usulden red kararı verilmesi gerekirken bu hususun dikkate alınmaması doğru olmamıştır.

Yine davacı arsa sahiplerinin sözleşmenin ileriye etkili olarak feshe dair taleplerinin, niteliği gereği tasfiyeyi de kapsadığı dikkate alınarak, tarafların edimlerinin gerçekleşme durumu gözönünde bulundurulmak suretiyle sözleşmenin ileriye etkili feshi ve tasfiyesi konusunda karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile sözleşmenin tarafı olan yüklenici davalı konumunda bulunmasına karşın, taşınmazların devredildiği gerekçesiyle usulden red kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Sözleşme ile taraflar arasında şahsi hak ilişkisi kurulduğundan sözleşmeye dayanan taleplerin, sözleşmenin diğer tarafına yöneltilmesi gerekli ve yeterlidir.

Dava konusu olayda da sözleşmenin diğer tarafı yüklenici davalı konumunda bulunduğundan, bu husustaki talebin değerlendirilerek, yukarıda belirtildiği şekilde ileriye etkili fesih ve tasfiyeye karar verilmesi gerekirken taşınmazların devredildiği ileri sürülerek yanılgılı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm, asıl davada davalı ... ve ...'in, birleşen 2015/354'te ..., ..., ... ve ...'in sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca hükmün asıl davada davalı ... ve ... ve birleşen 2015/354'te ..., ...,

... ve ... yararına BOZULMASINA, 2.037,00'şer TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan asıl davada davalı ... ve ... ve birleşen 2015/354'te ..., ..., ... ve ...'e verilmesine, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalıdan-birleşen dosya davalısı... İnş. Taah. San. ve Tic.

A.Ş.'ye geri verilmesine, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 437,00 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalılar-k.davacılar-birleşen dosya davalıları ..., ..., ... ve ...'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalılar-k.davacılar-birleşen dosya davalıları ..., ..., ... ve ...'e iadesine, 395,10 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalı-k.davacılar-birleşen dosya davalıları ... ve ...'den alınmasına,