Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/2807 K.2020/1544

Davacı ... Çevre Yapıları San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Belediyesi arasındaki davadan dolayı..9. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 30.11.2017 gün ve 2016/85 E.-2017/452 K. sayılı hükmü onayan Dairemizin 29.05.2019 gün ve 2018/3891 E.-2019/2595 K. sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan hakediş kesintisinin tahsili istemine ilişkin olup, yerel mahkemece davanın kabulüne dair verilen hüküm davalı vekilince temyiz edilmiş, temyiz edilen karar Dairemizce onanmış, onama kararına karşı davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Davacı temlik alan, temlik eden yüklenicinin 02.03.2007 tarihli sözleşme gereği üstlendiği işleri bitirdiğini geçici ve kesin kabullerin yapıldığını ancak davalı iş sahibinin haksız ve hukuksuz olarak 373.041,15 TL kesinti yaptığını belirterek bu bedelin kesin hakediş tarihinden itibaren işletilecek ticari faiz ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı iş sahibi, ...feshane binası,... hidiv kasrı, ...ve ... koruları müştemilatları bakım ve onarım inşaatı işinin toplam yaklaşık maliyetinin 2.563.603,10 TL olduğunu, davacının teklifinde yaklaşık maliyeti oluşturan gruplardan biri olan hidiv kasrı elektrik tesisatlarına dair birim fiyat teklifi bulunmadığını, hidiv kasrı elektirik tesisatları yaklaşık maliyetinin 593.874,61 TL olduğunu böylece davacının ihalede kendisine avantaj sağlayarak işi aldığını, hakedişlerden yapılan kesintilere sözleşmenin eki olan yapım işleri genel şartnamesi hükümlerine uygun olarak itiraz etmediğini bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkeme, davalı iş sahibinin yüklenicinin verdiği teklifi dikkatli incelememiş olması nedeniyle hataya düştüğünü, hakedişten yapılan kesintinin MK. 2. maddesi gereği haksız olduğunu, bilirkişi raporunun sonuç kısmında itirazı kayıtların genel şartnameye uygun olmadığı şeklindeki belirlemelerine mahkemece itibar edilmediğini, genel düzenleyici işlem niteliğindeki bu kayıtların hukuken geçerli olmadığını, tek yanlı işlem şartı niteliğinde bulunduğunu kabul ederek, kesintinin hukuka uygun olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar vermiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan 02.03.2007 tarihli Eyüp feshane binası, ... hidiv kasrı, ...ve .. koruları müştemilatları bakım ve onarım inşaatı işi sözleşmesinin 9.2. maddesinde, sözleşmenin ekleri gösterilmiş, 1. sırada Yapım İşleri Genel Şartnamesi ekler arasında sayılmıştır.

Yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı imalâtlarla ilgili olarak talepte bulunabilmesi için söz konusu şartnamenin 40 ve 41. maddelerine göre karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu "idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazî kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gerekir.

Yüklenici itirazını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükmü bulunmaktadır. Somut olayda kesintinin yapıldığı 5 nolu kesin hakediş temlik eden yüklenici tarafından “ihtirazî kaydı ile” şeklinde yazılarlak imzalanmış olup, hakedişe itiraz dilekçesinin ekli olmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40 ve 41. maddelerindeki ara ve kesin hakedişlerle ilgili bu düzenlemeler sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı HUMK'nın 287. maddesi (6100 sayılı HMK'nın 193.) gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından da re'sen dikkate alınması gerekir.

Mahkeme kararının belirtilen bu gerekçeye göre bozulması gerekirken açıklanan hususların gözden kaçırıldığı anlaşıldığından, davacının karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 2018/3891 Esas, 2019/2595 Karar sayılı 29.05.2019 tarihli onama ilamının kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.