Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/3092 K.2020/1684

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, asıl dava ödenmeyen iş bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptâli, takibin devamı, birleşen dava ise KDV indiriminden yararlanmak için düzenlenen fatura ve sevk irsaliyesi karşılığı alınan KDV iadesinden asıl dosya davacısına ödenen miktarın tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada asıl davanın kabulüne ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, birleşen davanın ise reddine karar verilmiş, tavzih talebi kabul edilerek asıl davada verilen hüküm takip dosyası sebebi ile takibe konulan toplam alacak 110.471,06 TL’nin %40’ı oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesi şeklinde değiştirilmiş, karar ve tavzih kararı davacı birleşen dosya davalısı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece yargılama yapıldıktan sonra 23.09.2014 tarih ve 2012/309 Esas, 2014/322 Karar sayılı karar ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş ve bu karar Dairemizin 29.03.2017 tarih, 2016/6175 Esas, 2017/1400 Karar sayılı kararı ile bozulmuş, mahkemece 10.12.2018 tarihli oturumda davalı birleşen dosya davacısı vekilinin duruşmaya geldiğini, bozma ilamının taraflara tebliğ edildiğini zapta geçirerek, bozma ilamına uyulmasına karar vermiş ve yargılamayı sonlandırarak yeniden hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın “Hukuki Dinlenme Hakkı” başlığını taşıyan 27. maddesinde "(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak; a)Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b)Açıklama ve ispat hakkını, c)Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir." hükmü bulunmaktadır.

Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenme hakkı; tarafların usulüne uygun şekilde duruşmalara davet edilmesini zorunlu kılar. Aynı şekilde Yargıtay bozma ilamına karşı tarafların beyanlarının alınarak karar verilmesi de bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Somut olaya gelince; dosya kapsamında ve UYAP üzerinde yapılan incelemede duruşma günün davacı birleşen dosya davalısı vekiline tebliğine dair belge bulunmamaktadır. Bu durumda davacı birleşen dosya davalısı bozmadan sonra yapılan yargılamadan haberdar değildir. Davacı birleşen dosya davalısı vekiline duruşma günü tebliğ edilmeden ve Yargıtay bozma ilamına karşı beyanı alınmaksızın bozmaya uyma kararı verilmesi adil yargılanma hakkını ihlal edici nitelikte bulunmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; usulüne uygun şekilde taraflar duruşmalara çağrılarak ve bozma ilamına karşı beyanları alınarak bozma ilamı ile hükmün ortadan kalktığı da dikkate alınıp bozma ilamına uygun şekilde yeniden hüküm kurmaktan ibarettir. Adil yargılanma hakkını ihlal edecek şekilde duruşma günü tebliğ edilmeden ve davacı birleşen dosya davalısının bozma ilamına karşı beyanı alınmaksızın bozmaya uyma kararı verilmesi ve devamında davanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmamış, diğer temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün bozulması gerekmiştir.