Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/3184 K.2020/2391

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde taraf vekilleri yapılan tebligata rağmen gelmediklerinden incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince verilen önceki karara yapılan istinaf başvurusunun bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince esastan reddine karar verilmiş, karara karşı yapılan temyiz incelemesi sonucu verilen bozma kararı doğrultusunda bozmaya uyularak ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen hüküm, davalı vekilince temyiz olunmuştur.

Davacı, taraflar arasında 25.08.2011 tarihinde 2.630.000 TL anahtar teslim götürü bedel üzerinden İçme Suyu Depoları İşine Ait Sözleşme akdedildiğini, davacı tarafından hazırlanan 13 nolu hakediş ve eki evraklar ile davalı idareye başvuruda bulunularak 667.005,84 TL ilave iş bedelinin ödenmesini istediklerini, ancak idare tarafından ödeme yapılmadığını, devamında kesin hesap ve hakediş raporlarını onaylayarak 11.261,66 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında ilave iş bedeli miktarının ihtilâflı olduğunu, bu bedelin haklı olup olmadığının yapılacak yargılama sonucunda belirleneceğini,

bu nedenle belirsiz alacak davası olarak 200.000,00 TL alacağın tahsilini istemiş, daha sonra ıslah hakkı saklı kalmak üzere 06.03.2017 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda alacak miktarını 223.730,00 TL’ye yükseltmiştir.Davalı ise, alacak miktarının belirli olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bir kısım imalâtların yüklenici davacı tarafından yapılmadığını,

anahtar teslim götürü bedel üzerinden akdedilen sözleşmelerde idare tarafından revizyon ve iş eksilişi nedeniyle sözleşme bedelinin indirilebileceğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde yüklenicinin proje değişikliği gerekiyorsa buna uyması gerekeceği, bu durumda götürü ücretten indirim yapılamayacağı, eksilen iş bedellerine iş sahibinin katlanması gerekeceği sonucuna varılarak 223.730,00 TL iş bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Davacı davasında, açıkça iş artışı nedeniyle ilave işler bedelini talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nın ön inceleme duruşmasının yapıldığı ve hüküm tarihinde yürürlükte olan 141/1. maddesi uyarınca, tarafların cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe, ön inceleme aşamasında ancak karşı tarafın açık muvafakati ile, ön inceleme duruşmasında taraflardan birisi gelmez ise gelen tarafın, karşı tarafın muvafakati aranmaksızın iddia ve savunmanın genişletilmesi yahut değiştirilmesi mümkün olup, ikinci bendde, iddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklı olduğu belirtilmiştir.

Davacının davadaki talebi ilave iş bedeli iken, 06.03.2017 tarihli dilekçesinde talebinin iş eksiltilmesi nedeniyle alacak istemine ilişkin olduğunu belirtmiş olup, bu dilekçe ile iddiasını değiştirmiştir. Davalının HMK’nın 141/2. maddesi hükmü gereğince, dilekçe teatilerinden ve ön inceleme duruşmasından sonra yapılan bu değişikliğe açık muvafakati bulunmamaktadır.

Hâl böyle olunca davanın, dava dilekçesinde talep edilen ilave iş bedeli ile sınırlı olarak incelenip değerlendirilmesi zorunludur.

Bu durumda mahkemece, açıkça muvafakat edilmeyen ve davanın tamamı ıslah edilmemek suretiyle ileri sürülen açıklama dilekçesindeki iddia ve dava sebebine itibar edilmeyerek, dava dilekçesinde ileri sürülen iş artışı nedeniyle ilave işler bedeli istemiyle ilgili olarak davacının iddiaları değerlendirilip, inceleme yapılarak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, 6100 sayılı HMK'nın ön inceleme duruşmasının yapıldığı ve hüküm tarihinde yürürlükte olan 141/1. ve 2. maddesinin uyulması zorunlu olan hükümlerinin gözden kaçırılarak,

davanın sonuçlandırılması ve yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulması uygun bulunmuştur.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmediğinden davalı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek,