Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/3796 K.2020/2063

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak hükmün temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan eksik iş bedeli ile yoksun kalınan kira bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk hüküm davalılar vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi’nin 2014/9013 Esas, 2016/196 Karar numaralı ve 18.01.2016 tarihli kararı ile bozulmuş, bozma kararına uyan yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; müvekkili ile murisinin davalı yükleniciler ile ... 3. Noterliği’nin 06.10.1995 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmeye göre müvekkilinin alması gereken 7 bağımsız bölümden 5’ini teslim aldığını, ancak sözleşmeye göre tercih ettikleri 8 ve 9 nolu bağımsız bölümlerin teslim edilmediğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/18 D.iş sayılı dosyasında alınan rapora göre, her iki bağımsız bölümde eksik işler mevcut olduğunu, dairelerin müvekkiline zamanında teslim edilmiş olması halinde müvekkilinin bu dairelerden kira kazancı elde edeceğini, belirsiz alacak olarak 27.311,70 TL eksik işler bedeli ile 10.000 TL yoksun kalınan kira kazancının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili; davanın zamanaşımı süresi dışında açıldığını, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, eksik iş bedellerinin gerçeği yansıtmadığını, tapuya göre 12, fiilen ise 14 yıl önce teslim alınan bağımsız bölümlerde yıpranma olmasının normal olduğunu, davacının kendisine düşen bağımsız bölümlerdeki iç donanımı kendisinin yaptırmak istediğini beyan ettiği için imalât yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece verilen ilk hükümde, mahrum kalınan kira bedeli 51.881,21 TL, eksik imalât bedeli 27.516,14 TL olmak üzere toplam 79.397,35 TL'nin dava ve ıslah tarihleri gözetilerek yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak

davacıya verilmesine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece verilen ilk hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiş, temyiz edilen hüküm Yargıtay 23. Hukuk Dairesi’nin 2014/9013 Esas, 2016/196 Karar numaralı ve 18.01.2016 tarihli kararı ile bozulmuştur. Bozmaya uyan yerel mahkemece 27.516,14 TL eksik imalât bedeli ve 65.292,29 TL mahrum kalınan kira bedeli olmak üzere toplam 93.498,43 TL'nin dava ve ıslah tarihleri gözetilerek yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün olmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Mahkemece bozmaya uyulduğuna göre, usulî kazanılmış hak ilkesi uyarınca bozma doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılıp karar verilmelidir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 09.05.1960 gün ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre yerel mahkemece bozmaya uyulmakla bozmada belirtilen hususlar lehine olan taraf için usuli kazanılmış hak teşkil eder. Bozma ilamına uyan yerel mahkeme, bozma kararı uyarınca inceleme ve araştırma yapmak zorundadır. 6100 sayılı HMK’da da usuli kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de, bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir.

Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1988 tarih ve 87/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesinin doğuracak bir durumdur ve buna usulî kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmıştır.

Bu anlatımlar ışığında somut olay incelendiğinde, yerel mahkemece bozma öncesindeki ilk hükümde 51.881,21 TL mahrum kalınan kira bedelinin tahsiline karar verilmiş olup, bu karar davacı tarafından temyiz edilmediğinden, ilk hükümde belirtilen mahrum kalınan kira bedeli bakımından davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bozmaya uyan yerel mahkemece verilen ikinci hükümde, ilk hükümdeki 51.881,21 TL bedel aşılmak sureti ile 65.292,29 TL mahrum kalınan kira bedeline hükmedilmesi davalılar lehine oluşmuş usuli kazanılmış hakka aykırı olması nedeniyle doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.