Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/720 K.2019/3868

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptâline ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulü ile 2.353,00 TL üzerinden itirazın iptâli ile takibin devamına dair verilen hüküm, davalı vekilince temyiz olunmuştur.Yerel mahkemenin 07.10.2015 tarih 2012/687 Esas 2015/521 Karar sayılı ilamı Dairemizin 10.05.2017 tarih ve 2016/597 Esas 2017/2013 Karar sayılı ilamı ile aynen “Taraflar arasında imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 365. maddesinde öngörülen götürü bedel eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuştur.

Sözleşmenin bedeli konusunda uyuşmazlık varsa da, taraflar arasında imzası inkâr edilmeyen sözleşmede bedel götürü olarak 47.000,00 TL, ilave işler için de 3.000,00 TL kararlaştırılmıştır. Öte yandan ayrıca hüküm bulunmadığından KDV'nin de sözleşme bedeline dahil olduğu anlaşılmaktadır. Götürü bedel sözleşmelerde yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin belirlenebilmesi için saptanan ayıp ve eksikler gözetilip fiziki oran kurulup, sözleşme bedeline uygulanması gerekmektedir.

Davacı sözleşmenin 68.900,00 TL bedelle imzalandığını, 34.900,00 TL'nin ödendiğini, davalının bakiye kısmı ödemediğini ileri sürmüş, davalı ise, sözleşmenin 47.000,00 TL götürü bedel olup, 2.100,00 TL'ye fazladan (0) ilave edildiğini ileri sürmüş, inşaatın eksik ve ayıplı olduğuna ilişkin tespit yaptırdıklarını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Sözleşmenin 47.000,00 TL götürü bedel olduğu ilave işlerin de 3.000,00 TL'ye yapılacağı mahkemenin de kabulündedir.

Ne var ki, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi alınan bilirkişi raporu da hüküm tesisine elverişli değildir. Öte yandan mahkemece alınan 25.05.2015 tarihli 2. bilirkişi raporunda imzası bulunan...'in tespit dosyasındaki raporda da imzası bulunduğu gözetilmemiştir. Bu nedenle bu raporlara dayalı olarak karar verilmesi doğru değildir.

Bu nedenlerle mahkemece yapılacak iş, az yukarıdaki ilkeler gözetilerek birinci bilirkişi kurulundan, ek rapor alınarak davacı yüklenicinin yapmış olduğu imalâtın eksik ve ayıplar gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı saptanmalı, bu fiziki oran iş bedeli olan 50.000,00 TL'ye uygulanarak hak ettiği iş bedeli bulunmalı, ihtilâfsız ödeme olan 34.900,00 TL mahsup edilerek bakiye bedel üzerinden itirazın iptâline karar vermekten ibarettir.” Dairemizin yukarıda belirtilen bozma ilamı lehine bulunan davacı yönünden usulü müttesap hak oluşturmaktadır.

Bozma lehine olan taraf yönünden usulü müktesap hak doğduğundan bozma ilamına uyan mahkemece işlem yapılması gerekmektedir.Yukarıda belirtilen Dairemizin bozma ilamında, sözleşme ile götürü bedel kararlaştırıldığı, bu bedelin 47.000,00 TL, ilave iş bedelinin de 3.000,00 TL olmak üzere toplam bedelin 50.000,00 TL olup, eserin tamamlanma oranının hesaplanması sırasında, eksik bırakılan ve ayıplı olarak yapıdan işlerde dikkate alınarak,

eserin gerçekleşmesinin fiziki oranı bulunup, bu fiziki oran iş bedeli olan 50.000,00 TL’ye uygulanarak yüklenicinin hak ettiği iş bedeli bulunmak suretiyle, ihtilâfsız ödeme olan 34.900,00 TL de düşülerek bakiye bedel üzerinden itirazın iptâline karar verilmesi gerektiği bozma ilamında açıkça belirtilmiştir.

Bozma ilamına uyulmasından sonra alınan ek raporda imalât bedeli 53.700,00 TL kabul edilip, ayrıca elektrik işleri için 7.140,00 TL eklenmiş, bu bedelden eksik ve kusurlu işler için 8.950,00 TL bulunmak suretiyle, 60.840,00 TL’ye ulaşan bedelden oranlama yapılmak suretiyle yukarıda belirtilen bozma ilamı içeriğiyle ilgisi olmayan bir hesaplama ile sonuca ulaşılmıştır.Tüm bu anlatılanlar dikkate alındığında, mahkemece yapılması gereken iş; gerekirse yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak, yukarıda belirtildiği üzere, taraflar arasındaki eser sözleşmesinde götürü iş bedeli 50.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı dikkate alınarak,

eserin fiziki olarak gerçekleşme oranı, eksik ve ayıplı işlerde dikkate alınarak saptanmalı, bu fiziki gerçekleşme oranı 50.000,00 TL’ye uyarlanmak suretiyle, yüklenicinin almayı hak ettiği iş bedeli bulunarak, ihtilâfsız olan iş sahibinin yapmış olduğu 34.900,00 TL'lik ödeme düşülmek sureti ile, bakiye bir bedel varsa bu miktar üzerinden itirazın iptâline karar vermekten ibarettir.