Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2020/1288 K.2020/1193

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine dair verilen hüküm, taraf vekillerince olunmuştur.

Davacı vekili; müvekkilinin 17.12.2011 tarihinde davalı şirketin "... Caddesi, No: 52, ... 34730.." adresinde bulunan ...

İstanbul mağazasında bulunan ürünler gösterilmek ve kumaşlarını da seçmek suretiyle iki adet baker koltuk siparişi verdiğini, aynı tarihte ödemelerini de peşin olarak 56.820,00 TL olarak yaptığını, siparişlerin teslim süresinin 5 ay olduğunun davalı şirket tarafından bildirildiğini, 22.05.2012 tarihinde koltukların satıcı firmanın adresinde gördüğü ve beğendiği numuneler ile ilgi ve alakasının olmadığını, beğendiği kumaşın da döşenmemiş olduğunu ve koltukların işçiliğinin çok kötü olduğunu ve hatta bu hali kullanılmayacak durumda olduğunu görmesi üzerine,

koltukların ayıplı durumunu derhal satıcı firmaya bildirdiğini, müvekkilinin satıcı firmadan koltukların geri alınması ve ödediği bedelin iadesi hususunda müteaddit taleplerine rağmen bu konuda hiçbir olumlu yanıt alamadığını, bu hususta davalı tarafa ...9.

Noterliği’nin 18.06.2012 tarih ve 22097 yevmiye nolu ve Kadıköy 9. Noterliği’nin 20.06.2012 tarih ve 22463 yevmiye nolu ihtarnameleri keşide edilerek; koltukların derhal geri alınması ve ödenen bedelin talep edilmesine rağmen hiçbir netice alınamadığını, bu durum üzerine Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2012/100 D. iş sayılı dosyası ile tespit ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, yine bu koltuklarla ilgili olarak İ.T.Ü.

Tekstil Teknolojileri ve Tasarım Fakültesi Tekstil ve Konfeksiyon Kalite Kontrol ve Araştırma Laboratuvarından 22.06.2011 tarih ve 12/316 sayılı rapor alındığını, davalı tarafın, müvekkiline dünyaca ünlü marka koltuklar sattığı yönünde yanılttığı ve kandırdığı ve maddi zarara uğrattığı gibi kataloglarda ve mağazasında sergilediği koltuklarla ilgi ve alakası olmayan ayıplı koltukları müvekkiline teslim ederek ve ayrıca dünyaca ünlü bir markanın ve sattığı ürünün arkasında durmayarak ve ayıplı koltuklarla müvekkilinin maddi zarar yanında manevi olarak da zarara uğrattığını bildirerek,

fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkilinin dönme hakkı gereği ayıplı koltukların bedelleri olan 56.820,00 TL'nin ödeme tarihi olan 17.12.2011 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, ayrıca davalı tarafın sebebiyet verdiği gelişen durumlar sebebiyle müvekkilinin İTÜ'ye ödediği 463,00 TL, ihtarname bedelleri olan 278,38 TL'nin ve tespit ile bilirkişi incelemesi için ödediği 397,95 TL olmak üzere toplam 1.139,33 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline,

20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, masraf ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili savunmasında; dava konusu koltukların satışının müvekkili şirketin Dream Home isimli mağazası tarafından yapıldığını ve koltukların da Baker marka olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde ileri sürdüğü hususların tamamen gerçek dışı olup, Medeni Kanun'da yer alan dürüstlük kurallarına aykırı nitelik taşıdığını, bununla birlikte davalı müvekkili tarafından müşteri memnuniyetine yönelik gerekli özenin azami ölçüde gösterildiğini, sipariş konusu kumaş ile davacı tarafın teslim aldığı koltukların kumaşlarının farklı olduğu iddiasının doğru olmadığını, tespit raporundaki saptama ve iddiaların varlığı kabul edilmemekle birlikte,

bir an için böyle olduğu varsayılsa bile, bu farlılıkların genel anlamda kaliteye ve görünüme yansıması konusunda açıklama yapılmadığını, tolerans sınırları içerisinde olup olmadığı yönünde de değerlendirme içermediğinden rapora itibar edilemeyeceğini, manevi tazminat talebini hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacının faiz talebinin haksız olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 56.820,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, söz konusu mevcut koltukların davalıya iadesine, davacının diğer istemlerinin reddine karar verilmiş, verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davanın, İstanbul 2. Tüketici Mahkemesi’nde açıldığı, görevsizlik kararı ile İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmiş olduğu, yargılamaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla devam edilerek davanın sonuçlandırılmış olduğu, ancak harç tamamlatılmaksızın esas hakkında karar verildiği anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre; yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Değer tâyini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir.

Tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz (16/3. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). Harçlar Kanunu 28. maddeye göre (1) sayılı tarifede yazılı nispî karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcına ödenmesine bağlıdır (30. md.).

Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK'nın 120/1. maddesine göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Davacı taraf tüketici mahkemesine dava açtığı için tüketici sayılarak harç yatırılmamış, ancak asliye hukuk mahkemesinde harç muafiyeti söz konusu olmadığı halde harç ikmâl edilmeksizin yargılama sona erdirilmiştir. Davacı yan tarafından harç yatırılması zorunludur. Yatırılması gerekli peşin harçlar yatırılmaksızın davanın görülmesi mümkün değildir.

Harç kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece gözetilmesi gerektiği gibi temyiz nedeni olarak ileri sürülmese bile Yargıtay tarafından gözetilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmeli, süresi içinde harç yatırılmaz ise dosya işlemden kaldırılmalı, harç eksikliği tamamlanır ise yargılamaya devam edilerek esastan inceleme yapılmalıdır.

Bu kurallara aykırı olarak harç alınmaksızın esastan inceleme yapılarak karar verilmesi doğru olmadığından, hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bu yönden bozulması uygun bulunmuştur.