Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2020/717 K.2020/1043

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalılar ..., ... ..., ... ve ... vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptâli ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi ... vekili, yüklenicinin edimini yerine getirmediğini, inşaatı tamamlayamadığını, davacı ile yüklenici arasında yapıldığı iddia edilen satışın da tarafı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı arsa sahibi ... vekili, dava konusu harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu ve aynı zamanda arsa sahibi olan davacı ile yüklenici firma arasında inşaat sözleşmesi yapılırken diğer arsa sahiplerinden gizli olarak davacıya hileli pay verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalılar ...ile ... davayı kabul etmişlerdir. Davalı yüklenici davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne dava konusu 31 ada 96 parsel sayılı taşınmazda (B) Blok 38 nolu bağımsız bölümün davalılar adına olan tapu kaydının iptâli ile davacı adına tesciline, karar kesinleştiğinde ve istek halinde depo edilen miktardan 17.452,00 TL’nin davalılara hisseleri oranında ödenmesine (3. AHM 2013/187 Esas sayılı dosya ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) bakiyenin davacıya iadesine dair verilen karar davalı ... vekili ile ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davadaki istemin dayanağı, davalı yüklenici şirket ile davalı arsa sahipleri arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşme ile yüklenicinin davacıya şahsi hakkını temlikine ilişkin alacağın devri sözleşmesidir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 03.03.2014 tarihli kararın temyizi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 17.03.2015 tarih ve 2014/16971 Esas, 2015/2939 Karar sayılı ilamı ile “...dosyada mevcut 24.03.2013 tarihli ek bilirkişi kurulu raporu ile bir kısım bağımsız bölümler ve ortak alanlar incelenerek eksik ve ayıplı işlerin bedeli hesaplanmışsa da inşaat sözleşmesine konu binanın tamamındaki eksikliklere ilişkin bir inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Silifke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/4 Esas sayılı dosyasında görülmekte olan davanın konusunu oluşturan inşaat sözleşmesine ilişkin davacı ... tarafından yüklenici aleyhine açılan davada dairelerin süresinde teslim edilmemesi ve eksik imalat bedellerine ilişkin olarak 35.251,00 TL tazminatın davalı yükleniciden tahsiline karar verilmiş ve Silifke İcra Müdürlüğü'nün 2012/1894 Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Yüklenicinin arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirdiğinin kabul edilebilmesi için inşaatın tümündeki eksik ve ayıplı işler bedelinin tespiti ile arsa sahipleri tarafından açılan dava ile hüküm altına alınan tazminat bedellerinin ödenmediği tespit edildiği takdirde, tahsilde tekerrür oluşturmayacak biçimde arsa sahiplerine ödenmek üzere depo edilmesi için davacıya süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir...” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekilinin karar düzeltme talebinin reddi üzerine mahkemece 14. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamına uyulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyulduğuna göre, usulî kazanılmış hak ilkesi uyarınca bozma doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılıp karar verilmelidir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 09.05.1960 gün, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre yerel mahkemece bozmaya uyulmakla bozmada belirtilen hususlar lehine olan taraf için usuli kazanılmış hak teşkil eder. Bozma ilamına uyan yerel mahkeme bozma kararı uyarınca inceleme ve araştırma yapmak zorundadır. 6100 sayılı HMK’da da usuli kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir.

Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1988 tarih, 87/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesinin doğuracak bir durumdur ve buna usulî kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmıştır.

Bu anlatımlar ışığında somut olay incelendiğinde, mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden söz edilemez.

Mahkemece bozma ilamından sonra alınan 05.03.2019 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak binanın ortak alanlarındaki eksik işlerin bedeli 11.829,00 TL ve yangın hortumu bedeli 5.623,00 TL olmak üzere toplam 17.452,00 TL’nin karar kesinleştiğinde payları oranında davalılara ödenmesi karşılığında 38 nolu bağımsız bölümün davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Oysa 14. Hukuk Dairesi'nin 17.03.2015 tarihli bozma ilamında sözü edilen Silifke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/4 Esas sayılı dosyasında (bozulmakla Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/187 Esas numarasını almış) davacı olan arsa sahiplerinden ... lehine gecikme tazminatı ve eksik iş bedeli olarak toplam 34.625,90 TL hüküm altına alınmış olup, anılan mahkeme kararının 06.02.2015 tarihinde kesinleştiği 27.02.2015 tarihli kesinleşme şerhinden anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu dava sonucu hükmedilen miktarın arsa sahibi ... mirasçılarına ödenip ödenmediği araştırılmamıştır. Yine arsa sahiplerinden davalı ... vekili, müvekkiline düşen daire ve dükkanlardaki eksik işlerin müvekkili tarafından tamamlandığını savunmuştur.

Mahkemece bu konuda arsa sahibi ... tarafından sunulan faturaların malzeme faturası olduğu ve bu malzemelerin binada kullanıldığının tespit edilemediği gerekçesiyle faturalara itibar edilmediği belirtilerek davalı arsa sahibi ...’e ait bağımsız bölümlerdeki eksik işler bedeli dikkate alınmamıştır. Bozma ilamından önce alınan 24.03.2013 tarihli bilirkişi raporunda arsa sahibi ...’e ait bağımsız bölümlerdeki eksik işlerin bedeli 15.476,00 TL olarak belirlenmiştir.

Bozmadan sonra alınan 26.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda ise ...’e ait bağımsız bölümlerdeki 24.03.2013 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen eksikliklerin giderildiği belirtilmiştir. Bu eksikliklerin yüklenici tarafından giderildiği iddia edilip savunulmadığına göre eksikliklerin arsa sahibi ... tarafından tamamlandığının kabulü gerekir.

Bu durumda mahkemece Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşen 2013/187 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan 34.625,90 TL’nin davalı arsa sahibi ... mirasçılarına ödenip ödenmediği araştırılıp, ödenmemişse bu alacağın faiz masraf ve avukatlık ücreti ile birlikte davacıya depo ettirilmesi, yine ...’in bağımsız bölümlerindeki eksik işler bedeli olarak belirlenen 15.476,00 TL’nin de binanın ortak yerlerindeki eksik işler bedeli 17.452,00 TL yanında davacıya depo ettirilmesi bunun için davacıya süre verilerek oluşacak sonuç çerçevesinde davacının tescil istemiyle ilgili karar verilmesi gerekir.

Bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.