Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2021/3130 K.2021/2836

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili ile irat kaydedilen kesin ve nakti teminatın iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 28.06.2013 tarihli, Gökdere Orman İşletme Şefliği 166-168-172-178-179 ve Yaylacık Orman İşletme Şefliği 263-281-282 Yolları Sanat Yapısı konulu sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır. Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır.

Yukarıdaki anlatımlar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında birim fiyat esaslı eser sözleşmesi imzalanmış olup davacı fazla yaptığı işlerin bedelini talep etmektedir. Mahkemece, 05.06.2014 tarihinde keşif yapılmış, keşiften sonra hazırlanan rapora karşı davacı vekili 11.09.2014 tarihli celsede zamanın yetersiz ve mekanın büyük olması nedeni ile keşfin tam yapılamadığını beyan ederek yeniden keşif yapılmasını talep etmiştir.

Yeniden keşif kararı verilmiş ise de davacı vekili eksik bırakılan tüm işlerin davalı kurum tarafından 3. kişiye yaptırıldığını, arazinin yapısına göre yaptıkları işlerin ayırt edilmesinin mümkün olmadığını belirtmiş, mahkemece proje üzerinden hesaplama yapılması için dosya bilirkişiye gönderilmiştir. Keşif sonrası alınan ilk raporda, imalatlara yönelik bir belirleme bulunmamaktadır. Diğer raporlar ise proje üzerinden hazırlanmıştır.

Sözleşme, birim fiyatlı sözleşme olduğundan yüklenicinin öncelikle fazladan yaptığını iddia ettiği işleri ispatlaması gerekmektedir. Somut olayda, proje kapsamında yapılan hesaplama ile yüklenicinin yaptığı işler ispatlanamayacağından ve dosyadaki delillerle fazla iş yapıldığı da tespit edilemediğinden davanın reddi yerine kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ayrıca sözleşmenin 8. maddesi gereği Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olup, şartnamenin 12/6. maddesindeki “ İşlerin devamı sırasında yüklenici, proje uygulaması konusunda kendisine yapılan tebliğin sözleşme hükümlerine aykırı olduğu veya bildirim konusunun fen ve sanat kurallarına uygun olmadığı görüşüne varırsa, bu husustaki karşı görüşlerini 14 üncü madde hükümlerine göre idareye bildirmek zorundadır.

Aksi halde aynı maddenin diğer hükümlerine göre işlem yapılır” ve 14/3. maddesindeki “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır.

Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır.

Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz.

Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur” hükümleri gereği yüklenicinin kendisine verilen projelerin hatalı olduğunu tespit etmesi halinde durumu iş sahibine bildirmesi gerekli olup bu şekilde bir bildirim yapıldığı da ispatlanamadığından projelerin hatalı olması nedeni ile ortaya çıkan durumdan davacı sorumludur.

Açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur.