Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2021/654 K.2021/2266

Davacı vekili, davalı kooperatifin 16.06.2013 tarihli olağanüstü genel kurulunun 4. maddesinde"40 adetten fazla olmamak kaydıyla depo yapılması ve her bir depo için şerefiyeye ilaveten 25.000,00 TL ödeme yapılması ve bu konularda ek sözleşme yapılabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesine" oy çokluğu ile karar verildiğini, bu karara şerh koymuş olduğunu, alınan kararın kanunun emredici hükümlerine ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğunu ileri sürerek, anılan kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davaya konu kararın usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. ... ....

Hukuk Dairesi'nin 14/03/2016 tarih, 2015/3275 esas, 2016/1559 karar sayılı ilamı ile "... belediyeye yapının imara uygun olup olmadığının tereddüte mahal vermeyecek şekilde sorularak tespiti, cevap geldikten sonra gelen cevaba göre Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesindeki eşitlik ilkesi de birlikte değerlendirilerek oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği, eksik incelemeye dayalı ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmediği" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu neticesinde, Bakanlık temsilcisinin gelmemesi üzerine mahalli idare amirine müracaat edildiği ve bu müracaattan sonra 1 saat beklenerek temsilcinin gelmemesi üzerine toplantıya başlanıldığının davalı tarafça belgelenmesi, aksi halde dava konusu olan gündemin 4.maddesinde alınan karar dahil 16/06/2013 tarihinde alınan tüm kararların Kooperatifler Kanunun 87.maddesi ile TTK 422.maddesi hükümleri, ilgili tüzük ve yönetmelik hükümleri ve ... içtihatlarına göre mutlak butlanla sakat olduğu yönünde görüşe itibar edilmeyerek,

depolu villalar ile deposuz villalar arasından kura çeken ortaklar için mutlak eşitlikten bahsedilemeyeceği, gündemin 4.maddesinde alınan ve iptali talep edilen kararın iptalini gerektirecek bir husus bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, kooperatif genel kurulunun 4. maddesinin iptali istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun “Ticaret Bakanlığı temsilcileri ve kararların yürürlük şartı” başlıklı 87. maddesinin 2. fıkrasında, “Genel Kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin huzuru ile açılır ve devam eder” hükmüne; son fıkrasında ise “Ancak usulüne uygun müracaat yapıldığı halde, temsilci toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, mahalli idare amirine durum bildirilir.

Temsilci yine gelmez ise bir saat sonunda toplantıya başlanır” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 87/6. maddesi uyarınca temsilcinin niteliği ve görevi ile ilgili olarak 24.04.1969 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe konulan "Kooperatif ve Üst Kuruluşların Genel Kurullarında Bulundurulacak Ticaret Bakanlığı Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Tüzük"ün 4. maddesinde "Ancak, usulüne uygun şekilde istemde bulunulduğu halde temsilci toplantıya gelmezse, durum, o yerin mülkiye amirine bildirilir ve temsilci onun tarafından atanır." hükmüne yer verilmiş.

5, 6 ve 7. maddelerde toplantı öncesinde, toplantı sırasında ve sonrasında temsilcinin görevleri açıklanmıştır.

Ayrıca aynı Kanun'un 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın uygulanması gereken anonim şirketler ile ilgili “Sermaye Şirketlerinin Genel Kurul Toplantıları ve Komiserleri Hakkında Yönetmelik” hükümleri kooperatifler hakkında da kıyasen uygulanması gerekmekte olup, “Komiser Bulundurma Zorunluluğu” başlıklı 8. maddesinde, genel kurul toplantılarında komiser bulundurulmasının zorunlu olduğu, komiserin yokluğunda yapılan toplantılarda alınan kararların muteber olmadığı ve 16. maddesinde de genel kurul toplantılarında Bakanlık Komiserinin bulundurulması için;

toplantının yer, gün ve saati bildirilmek suretiyle toplantı tarihinden en az 10 gün önceden şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalanmış bir dilekçe ile müracaat edilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu prosedür uygulanmadan alınan kararların mutlak butlan ile malûl sayılacağı açıktır.

Somut olayda, davalı kooperatifin iptali istenilen 16.06.2013 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı için, anılan Kanun'un 87/4; anasözleşmenin 30. maddesi uyarınca süresinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bildirilerek temsilci talebinde bulunulduğu ve ücretinin yatırıldığı anlaşılmakta ise de, görevlendirilen bakanlık temsilcisinin gelmemesi üzerine mahalli idare amirine durumun bildirildiği savunulmuş ancak buna dair bilgi,belge dosya kapsamında bulunmamaktadır.

Kooperatif genel kurul tutanağında toplantıya 12:00’da başlandığı, temsilcinin bir saat beklenmesine rağmen gelmediği yazılmış ancak toplantı tutanağında toplantı bitiş saati 13:05 olarak gösterilmiştir. Bu bilgilere göre genel kurulda gündem maddelerinin tümü görüşülerek toplantının beş dakika gibi kısa bir sürede bitirildiğinin düşünülmesi hayatın olağan akışına aykırı olmuştur.

Mahkemece, açıklanan prosedürün eksiksiz uygulandığının davalı tarafça ispatlanamaması karşısında 16.03.2013 tarihli olağanüstü genel kurul maddelerinin mutlak butlanla malûl olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.