Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2021/677 K.2021/2016

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR -

Davacı vekili, davalının İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminin 1.5. maddesindeki "... tesislerinde kullanıcının bağlı olduğu fidere 00.00-24.00 saatleri arasında üç veya daha fazla arıza intikal ederek kesicinin açılması" şeklinde tanımlanan ihlalle ilgili ceza-i yaptırım uygulanacağı hükmü kapsamında Ocak 2007-Aralık 2009 dönemleri arasında aylık olarak hesaplanan sistem kullanım ceza faturalarının muhteviyat çizelgeleriyle birlikte 331.614,75 TL tutarındaki 36 adet ceza faturasını müvekkili şirkete gönderdiğini,

fatura içeriklerinin kabul edilmediği ifade edilerek asıllarının davalıya iade edildiğini, davalının sistem Kullanım Anlaşmasına aykırı olarak hiç bir bildirim yapmadan, düzeltme ile ilgili hiç bir ihtarda bulunmadan ceza faturası tahakkuk ettirdiğini, müvekkili şirket aleyhine Ocak 2007- Aralık 2009 arası döneme ilişkin cezanın faturalarının dönemsellik ilkesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek tahakkuk ettirilen 20.12.2012 düzenleme tarihli 36 adet fatura içeriği olan toplam 331.614,75 TL tutarındaki cezanın haksız olduğunun tespiti ile faturaların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı,

davanın reddini istemiştir.Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı ... sistemi işleticisi ...'ın fiderine ait kesicinin açılmasının davacı ... sistemindeki yetersizlikten ve arızalardan kaynaklandığı, söz konusu ihlallerin her ay değişik sayıda gerçekleştiği, söz konusu ihlallerin ortadan kaldırılması için dağıtım sistemi üzerinde gerekli yatırımların tamamlanması gerektiği ve bu durumun uzun bir süreç gerektirdiği, enerji tarifeleri ve yatırım programları EPDK onayına tabi olan davacı şirketin söz konusu yatırımları kısa sürede kaynak yaratarak tamamlamasının söz konusu bulunmadığı,

davacı şirket dahil ülkemizdeki dağıtım şirketlerinin % 100 hissesine sahip ... ile ... arasında yapılan toplantıda alınan ceza uygulamasının 3 yıl süreyle ertelenmesi yönünde EPDK'ya müracaatta bulunulması kararının Ocak 2007 tarihinden itibaren her ay aynı konuda sürekli ihlaller olmasına karşılık bildirim yapılmaksızın ve ceza uygulanmaksızın duyarsız kalınmasına bağlı olarak ...'ça zımnen kabul gördüğünün kabulü gerekeceği, davalının ihtar göndermeden ve süre vermeden uyguladığı ceza-i şartın hukuka ve anlaşmaya uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.Dava, sistem kullanım anlaşmasında yer alan ceza koşulunun haksız uygulanması suretiyle düzenlenen fatura bedellerine ilişkin açılan menfi tespit davasıdır.02/12/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/11/2020 tarihli 7257 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile,

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere (d) bendi eklenmiş, buna göre “İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak,

ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen ceza-i şartları ve diğer yaptırımları uygulamak” ...ın görev ve yükümlülükleri arasında gösterildikten sonra 6446 sayılı Kanun'a ek madde 3 ile “8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür.” hükmü eklenmiş, 46. madde ile de Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.Hukuk yargılamasında usul hükümlerinde yapılan değişiklikler derdest davalarda derhal uygulanır.

Bir davaya hangi yargı kolunda bakılacağı konusu HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince dava şartıdır. HMK'nın 115/1. fıkrası gereğince anılan dava şartı yargılamanın her aşamasında (ilk derece ve istinaf mahkemeleri ile Yargıtayca) re'sen dikkate alınır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 7257 sayılı Kanun ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerine ilişkin ceza-i şartlara ilişkin uyuşmazlıkların idari yargı yolunda görüleceği hükme bağlandığından yukarıda izah edilen Kanun değişikliği kapsamında uyuşmazlık konusu davanın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek,