Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2021/782 K.2021/840

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili, taraflar arasında sistem kullanım anlaşmaları akdedildiğini, sözleşmenin “cezai şart” başlıklı 10’uncu maddesinde, Bağlantı Anlaşmasının ve bu anlaşmanın hükümlerinin ihlali halinde ihlalin sona erdirilmesi için yapılacak uyarı ile verilen süre içinde sona erdirilmemesi durumunda ceza uygulanabileceğinin belirtildiğini, davalının herhangi bir uyarı yapmaksızın Ocak-Aralık 2007 dönemi için toplam 41.864,20 TL, Aralık 2009-Aralık 2012 dönemi için toplam 2.366.580,92 TL ve Ocak-Haziran 2013 dönemi için toplam 469.222,26 TL sistem kullanım ceza ücreti faturası düzenlediğini,

faturaların davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödendiğini, davalının bu miktarları tahsil etmeye hakkı bulunmadığını ileri sürerek, yapılan ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Asıl ve birleşen davalarda davalı vekili, uyarı koşulunun belirli hallerde uygulandığını, özellikle gerçekleştiği anda sona eren ihlallerin düzeltilmesinin mümkün bulunmaması karşısında bu ihlaller bakımından ceza uygulaması için uyarıya gerek bulunmadığını,

davanın hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırı biçimde açıldığını ve benzer durumdaki bütün işletmeler için aynı uygulamanın yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre.

Bağlantı Anlaşması ve Sistem Kullanma Anlaşmaları uyarınca davacının davalı ...'ın dağıtım sisteminde belirlenen miktarda enerji çekme hakkı tanındığı, davacının belirlenenden fazla enerji çektiği ve sözleşmedeki cezai şart uyarınca davalının davacıdan cezai şart bedelini tahsil ettiği,

her ne kadar 07/08/2012 tarihinde revize edilen Sistem Kullanım Anlaşmasının Cezai Şartlar başlıklı maddesinde uyarı yapma ve süre verme yükümlülüğü kaldırılmış ise de tarafların akdettiği ve yürürlükte olan Bağlantı Anlaşmasının cezai şartlar başlıklı 16. maddesinde uyarı yapma ve süre verme yükümlülüğü bulunduğundan davacıdan tahsil edilen cezai şart bedellerinin sözleşme ve mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne dair verilen kararın asıl ve birleşen davalarda davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince,

taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ceza koşuluna ilişkin maddesinde ihlal halinde davalı yanca davacının uyarılmasına ve öngörülen süre içinde ihlale son verilmemesi halinde ceza uygulaması yapılacağına ilişkin düzenleme bulunduğu ve somut olayda bu uyarının yapılmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, asıl ve birleşen davalarda davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava, sistem kullanım anlaşmasında yer alan ceza koşulunun haksız uygulanması suretiyle düzenlenen fatura bedelinin çekince ile ödenmesi sonrasında açılan istirdat davasıdır.

02/12/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan, 25/11/2020 tarihli 7257 sayılı Kanunun 33. maddesi ile, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere (d) bendi eklenmiş, buna göre “İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak,

ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamak” ...’ın görev ve yükümlülükleri arasında gösterildikten sonra 6446 sayılı Kanuna ek madde 3 ile “8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür.” hükmü eklenmiş, 46. madde ile de Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.Hukuk yargılamasında usul hükümlerinde yapılan değişiklikler derdest davalarda derhal uygulanır.

Bir davaya hangi yargı kolunda bakılacağı konusu HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince dava şartıdır. HMK'nın 115/1. fıkrası gereğince anılan dava şartı yargılamanın her aşamasında (ilk derece ve istinaf mahkemeleri ile Yargıtayca) resen dikkate alınır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesinin karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 7257 sayılı Kanun ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerine ilişkin cezai şartlara ilişkin uyuşmazlıkların idari yargı yolunda görüleceği hükme bağlandığından yukarıda izah edilen Kanun değişikliği kapsamında uyuşmazlık konusu davanın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek,

6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden istinaf mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulması uygun görülmüştür.