Yargıtay 16. Ceza Dairesi E.2018/2773 K.2019/2001

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyizin sebebine göre dosya incelendi gereği düşünüldü; Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi; Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; 1-Ayrıntıları Dairemizin 20.12.2017 tarih ve 2017/1862 esas, 2017/5796 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere;

Örgütün kurucusu, yöneticileri ve örgüt hiyerarşisinde üçüncü veya daha yukarı katmanlarda yer alan mensuplarının zaman sınırlaması olmaksızın örgütün nihai amacından haberdar oldukları yönünde kuşku bulunmamakta ise de, bir ve ikinci katmanlarda yer alanlar açısından.

Devletin her kurumuna sızan mensupları vasıtasıyla kişi ve kurumlara yönelik, örgütün gerçek yüzünü ortaya koyan operasyonlara başlandığı, bu yapının kamuoyu ve medya tarafından tartışılır hale geldiği, üst düzey hükümet yetkilileri ve kamu görevlileri tarafından yapılan açıklamalarda “paralel yapı” veya “terör örgütü” olduğuna ilişkin tespitler ve uyarıların yapıldığı,

Milli Güvenlik Kurulu tarafından da aynı değerlendirmelerin paylaşıldığı süreçten önce icra edilen faaliyetlerin, nitelik, içerik ve mahiyeti itibariyle silahlı terör örgütünün amacına hizmet ettiği sanık tarafından bilindiği somut delil ve olgularla ortaya konulmasının zorunlu olduğu, işlenen bir suçta gerçekleşebilecek unsur yanılgısının kastı ortadan kaldıracağı, FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılanması,

amaca ulaşmak için her yolu mübah gören fakat sözde meşruiyetini sivil alanda dinden, kamusal alanda ise hukuktan aldığı izlenimi vermek için yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen kriminalize olmamaya özen gösterdiği somut bir gerçektir.

Dosya kapsamına uygun yerel mahkemenin kabulüne göre, 2013 yılı öncesinde örgütün bir kısım sohbet toplantılarına katılma, kurban bağışı adı altında nakdi yardım yapmak, örgütle iltisaklı vakıfta üyelik ve ticari kuruluşlarda hisedar olmak şeklinde gerçekleşen faaliyetlerin örgütsel olduğunun kabul edildiği, sanığın, 2014 yılı ve sonrasında gerçekleşen olaylar ile örgütün gerçek yüzünün ve yasadışı amaçlarını farketmesi neticesinde bu faaliyetlerine son verdiğini savunması,

savunması doğrultusunda, örgüte iltisaklı olduğu kabul edilen ticari kuruluşlardaki ortaklık paylarının devredilip, vakıftaki üyelikten istifa ederek ayrılma iradesini ortaya koyduğu tanık anlatımları ve sunulan belgelerden anlaşılması karşısında; sanığın somut eylemde kasten hareket edip etmediği, kusurlu olup olmadığı, hukuka aykırılık bilincinin gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.

765 sayılı TCK da bulunan objektif sorumluluk ilkesine yeni TCK'da yer verilmemiştir. Bu durum 23. madde gerekçesinde, “...Belirtmek gerekir ki, bu tür sorumluluk, ortaçağ kanonik hukukunun kalıntısı olan “versari in re illicita”, yani hukuka aykırı bir durumda olan bunun bütün neticelerine katlanır anlayışının ürünü olup, çağdaş ceza hukuku bu anlayışı çoktan terk etmiştir.

Çünkü kusurun aranmadığı objektif sorumluluk hâlleri kusursuz ceza olmaz ilkesiyle açıkça çelişmektedir. Ülkemiz ceza hukuku öğretisinde uzun süredir objektif sorumluluk hâllerinin ceza mevzuatından çıkarılması gerektiği ifade edilmektedir.

Bu talebin yerine getirilmesi, Anayasada öngörülen kusur ilkesinin zorunlu bir sonucudur...” Ceza hukuku sistemimiz de kusur ilkesinin esas alınması ve suçun oluşumu için taksir ve kast düzeyinde manevi unsur aranması nedeniyle, failin gerçekleştirdiği fiilin onun gerçek iradesini yansıtmadığı haller için “hata” kavramı altında düzenlemelere yer verilmiştir.

5237 sayılı Ceza Kanunun Genel Hükümler kısmının 30. maddesinde, hata (yanılma); genel olarak kişinin tasavvuru (zihninden geçirdikleri) ile gerçeğin birbirine uymaması anlamına gelen bir kavramdır. Hata kural olarak iradenin oluşum sürecine etki eder ve gerçeğin yanlış biçimde tasavvuru veya bilinmemesi nedeniyle irade bozulmuş olarak doğar. Failin tasavvurunun konusu dış dünyaya ait bir şeye ilişkin olabileceği gibi, normatif dünyaya (kurallar alanına) dair de olabilir. Dış dünyayla ilgili bir şey, olduğundan farklı bir biçimde algılanması halinde unsur yanılgısından (tipiklik hatası), normatif dünyaya ait gerçekliğin farklı biçimde değerlendirilmesi halinde ise yasak hatasından bahsedilir. Unsur hatası bir algılama hatası olduğu halde, yasak hatası bir değerlendirme hatasıdır.

Failin, suçun yasal tanımında yer alan unsurların somut olayda gerçekleştiğini bilmemesi unsur yanılgısıdır. Unsur yanılgısında, fail somut olayda ne yaptığının bilincinde değildir. Failin iradesi suçun yasal tanımında yer alan unsurların gerçekleştirilmesine yönelik değildir. Bu nedenle failin kasten hareket ettiği söylenemez. Failin yanılgısı taksire dayanıyorsa, bu suç taksirle işlenebiliyorsa sorumlu tutulabilir.

Buna karşılık haksızlık yanılgısında fail somut olayda ne yaptığının bilincindedir. Fakat davranışını yasaklayan normun varlığında veya yorumunda yahut hukuken tanınmayan bir hukuka uygunluk nedeninin varlığında veya hukuki sınırında hataya düşmekte, böylece davranışının meşru olduğu düşüncesiyle hareket etmektedir. Yasak yanılgısı, fiilin hukuka aykırılığı hakkındaki yanılgıdır.

Bu açıklamalar doğrultusunda; sanığın örgütteki konumu ve yer aldığı katman ile kişisel özelliklerine göre, örgütün nihai amacını öğrendikten sonra örgütsel faaliyetlerine devam ederek hiyerarşik ilişkiyi sürdürdüğüne dair bir delil tespit edilememesi karşısında, hukuki durumunun 5237 sayılı TCK’nın 30/1 maddesi kapsamında hata hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken bu hususun karar yerinde tartışmasız bırakılması,

2-Kabul ve uygulamaya göre de; Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında suç tarihinin “25.07.2016” yerine "23.07.2016” olarak yazılması,