Yargıtay 16. Ceza Dairesi E.2019/5363 K.2019/6489

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.05.2019 tarih ve 2019/45073 sayılı yazısı ile.

Cumhurbaşkanına hakaret ve halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme suçlarından şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma sırasında, suç yeri itibarıyla dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının 22/11/2018 tarihli ve 2016/2191 soruşturma, 2018/1075 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez suç yeri bakımından dosyanın Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 06/12/2018 tarihli ve 2018/14089 soruşturma, 2018/1459 sayılı yetkisizlik kararı üzerine,

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğuna dair mercii Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/01/2019 tarihli ve 2018/1841 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 161/9. maddesinde yer alan, "(Ek: 15/8/2017-KHK-694/146 md.. Aynen kabul: 1/2/2018-7078/141 md.) Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine aittir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapar.

Başsavcı veya vekili, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi hâlinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğinden talepte bulunur." şeklindeki düzenleme uyarınca, milletvekillerinin seçimden önce veya sonra işlediği iddia olunan suçlara ilişkin soruşturma yapma yetkisinin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına ait olduğu, söz konusu madde metninin uygulanabilmesi için ilgilinin soruşturma başladığı sırada milletvekilliği sıfatının devam ediyor olmasının gerektiği, somut olayda şüpheli ...'ın suç tarihinde milletvekili olduğu,

bununla birlikte soruşturma başlatıldığı sırada milletvekili sıfatının bulunmadığı, bu nedenle şüpheli hakkında genel yetki hükümlerine göre suçun işlendiği yer olan Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 19/04/2019 gün ve 94660652-105-06-2844-2019-Kyb sayılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak Dairemize gönderilmiştir.

OLAY

27.05.2016 tarihinde HDP Bitlis İl Başkanlığınca düzenlenen kongrede HDP Eş Genel Başkanı olan şüpheli tarafından yapılan konuşmada Cumhurbaşkanının Hitlere benzetildiği ve hakaret içerikli sözler sarfettiğinin Cumhuriyet savcısına bildirilmesi üzerine.

Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünce şüpheli hakkında Cumhurbaşkanına hakaret ve halkı kin ve düşmanlığa tahrik ve aşağılama suçlarından hazırlanan tahkikat evraklarının 03.06.2016 tarihinde Cumhuriyet savcılığı soruşturma defterine kaydedilmesi ile yürütülen soruşturma kapsamında.

Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/2191 soruşturma, 2018/1075 sayılı Yetkisizlik Kararı ile 5271 sayılı Kanunun 161/9. maddesinde, "Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine aittir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapar.

Başsavcı veya vekili, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi hâlinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğinden talepte bulunur." ifadelerinin mevcut olduğu soruşturmaya konu olayı soruşturma yetkisinin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığında olduğu gerekçesi ile dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği görülmüştür.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 06.12.2018 tarihli 2018/14089 Basın soruşturma numaralı, 2018/1459 Basın karar sayılı yetkisizlik kararı ile 5271 sayılı CMK'nın 161/9 maddesi hükmünün milletvekilleri hakkında seçimden önceki veya sonraki fiiller nedeniyle soruşturma ve kovuşturma için öngörülen bir yetki kuralı olup bu madde hükmü uyarınca milletvekilleri hakkında soruşturmaların Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Parlementer Suçlar Bürosu tarafından yürütüldüğü, halen milletvekili sıfatı bulunmayan şüpheli ... hakkında fezleke düzenlenerek TBMM'ye gönderilmesi söz konusu olmadığından hakkındaki soruşturmanın genel usullere tabi olduğu,

suçun işlendiği yer itibariyle soruşturma yetkisinin Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığına ait olduğu, parlementer sıfatı bulunmayan şüpheli hakkında Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma yetkisi olmadığı gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilerek yetki uyuşmazlığının çözümü hususunda dosyanın Ankara Batı Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

03.01.2019 tarihli Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/1841 değişik iş sayılı kesin kararı ile mütalaaya aykırı olarak, yapılan soruşturmaya, toplanan delillere, tüm dosya kapsamına, Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığının kararında gösterilen ve yerinde görülen gerekçeye göre; Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

01.01.2019 tarih 2018/14089 Basın soruşturma nolu yazı ile Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Bürosu savcısınca Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne, 5271 sayılı CMK'nın 161/9 maddesinin halen milletvekili sıfatı bulunmayan şüpheli hakkında uygulanamayacağı gerekçesi ile verilen kesin kararın kanun yararına bozulması için ihbarda bulunulması üzerine 19.04.2019 tarihli Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü yazısı ile Yargıtay Cumhuriyet

Başsavcılığından kararın kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine dosya Dairemize gönderilmiştir.

KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI

Soruşturma yapmaya yetkili Cumhuriyet Başsavcılığının tespiti hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT ŞÖYLEDİR

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 30.01.2019 tarihli ve 1 sayılı kararı

II) YARGITAY CEZA DAİRELERİ İŞ BÖLÜMÜ

A) ORTAK HÜKÜMLER

1) Bu iş bölümü, Resmî Gazete’de yayımlanmasını izleyen ay başından itibaren yürürlüğe girer.

2) Bu iş bölümündeki düzenlemeler, yürürlüğe girdiği tarih dahil olmak üzere tebliğnamesi bu tarihten sonra tanzim olunan işler için geçerli olup, temyiz incelemesi bu iş bölümüne göre görevli bulunan ceza dairesi tarafından yapılır.

3) İş bölümünün yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenen tebliğnameler, iş bölümündeki düzenlemeler esas alınarak görevli ceza dairesine gönderilir.

6) Ceza Dairelerinin görevlerinin belirlenmesinde, mahkûmiyet kararlarında mahkeme hükmündeki, mahkûmiyet dışındaki kararların temyiz incelemesinde ise iddianame, varsa görevsizlik kararı ya da diğer dava açan belgedeki nitelenen suç esas alınır.

B) CEZA DAİRELERİNİN GÖREVLERİ

BEŞİNCİ CEZA DAİRESİ

Yargı yeri belirlemeleri ve dava nakli. şeklinde olduğu görülmüştür.

HUKUKSAL DEĞERLENDİRME

Bu açıklamalar ışığında kanun yararına bozma istemine konu olan isteme ve incelemeye dayanak teşkil eden karar içeriği ve niteliğine göre somut olayda, Resmi Gazete'de yayımlanan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun İş Bölümüne ilişkin 30.01.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı kararı uyarınca, işin incelenmesinin Yüksek 5. Ceza Dairesine ait olduğu anlaşıldığından görevsizlik kararı verilmiştir.