Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2005/8716 K.2005/6933

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 17 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 1084 parsel sayılı 31000 metrekare yüzölçümünde-ki taşınmaz irsen intikal, tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit hisseler oranında Kenan ve Aziz adına tesbit edilmiştir. İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı Servet, tapu kaydı ile kazandırıcı zamanışımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazın davacı Servet adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Kenan ile Aziz mirasçısı Caffer, Bayram ve Aydemir tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın davacı tarafın dayanağını oluşturan 24.5.1939 tarih, 928 numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmaz iskan kaydı ile oluşan 29.5.1939 tarih, 1143 numaralı tapu kaydına dayanarak davalılar adına tespit edilmiştir. Davacı yukarıda tarih ve numarası yazılı tapu kaydına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece tarafların dayandığı tapu kayıtları celp edildiği halde mahalline yeterli şekilde uygulanıp kapsamları belirlenmemiş, her iki tapu kaydının da iskanen oluştuğu nazara alınarak kayıtların haritalarının bulunabileceği düşünülüp haritalarının celbi için çaba gösterilmediği gibi dağıtım cetvelleri, tüm komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler de getirtilip uygulamada bu kayıtlardan yararlanılmamıştır.

Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle varsa tarafların dayandığı tapu kayıtlarının haritaları, dağıtım komisyonunca oluşturulan dağıtım cetvel ve haritası, çekişmeli taşınmaza komşu 1085, 1082, 1083, 571, 572, 1096, 1095, 1094, 1093, 1091, 1087, 1086 ve 573 numaralı parsellerin onaylı tutanak suretiyle dayanağı olan belgeler, kayıt maliklerinin ölüm tarihini de gösteren vukuatlı nüfus kayıtları celp edilip dosyaya konulduktan sonra mahallinde yerel ve uzman bilirkişiler huzuru ile keşif icra edilmelidir.

Arazinin başında icra edilecek keşif sırasında tarafların dayandıkları tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleri ile okunup kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, kayıtta yazılı olup bilirkişilerce zeminde gösterilmeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmeli, yine yerel bilirkişiler yardımı ile teknik bilirkişi aracılığıyla dağıtım cetveli ve haritası uygulanıp kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Taşınmazın başında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, taraf tapularının birbirini okuyup okumadığı, tapular birbirini okuyor ise uyuşmazlığın sınır uyuşmazlığı niteliğinde olup olmadığı, taşınmazın kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

davacı tarafça kullanılıyor ise bu kullanmaya davalıların ses çıkarıp çıkarmadıkları, şayet kullanmaya muhalefet etmemişlerse bunun neye dayalı olduğu etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir ve ayrıca dağıtım cetveli ve haritasındaki taşınmazın konumunu gösterir ayrıntılı kroki düzenlettirilip rapor alınmalı,

yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilip özellikle tespite esas olan tapu kaydının ne suretle taşınmazı kapsadığı hususunda bilgileri sorulup aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bilirkişi ve tanıklarca verilen bilgilerin gerçeğe uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli,

yargılama sırasında tespite esas olan tapu kaydının çekişmeli parseli kapsadığı ancak daha önce ifade edildiği üzere arazinin uzun süreli olarak davacı tarafça kullanıldığı belirlendiği takdirde kayıt maliklerinin ölüm tarihleri ve davacı tarafın kullanma süresi nazara alınarak tespite esas olan tapu kaydının tamamının veya bir kısım hisselerinin hukuki kıymetini kaybedip kaybetmediği tartışılıp karar yerinde gösterilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.