Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2005/9453 K.2005/7941

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 15 ]

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 17 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü.

Kadastro sırasında 112 ada 67 parsel sayılı 15918.99 metrekare yüzölçü-mündeki taşınmaz satın alma, vergi, kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı M.Baha adına tesbit edilmiştir.

Davacılar İsmet ve 6 arkadaşı ile Fatih ve 3 arkadaşı, yasal süresi içinde özel parselasyona göre taşınmazın değişik kısımlarını satın aldıkları iddiaları ile, davacı Hazine vekili, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddialarına dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır.

Mahkemece dosyalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda diğer davacıların davasının reddine, Hazine'nin davasının kısmen kabulüne ve çekişmeli parselin 28.9.2004 tarihli bilirkişi raporunda "B" ile gösterilen kısmının davacı Hazine, "A" ile gösterilen kısmının tespit gibi davalı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine, diğer davacılar ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1 - Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, teknik bilirkişi İbrahim tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 28.9.2004 tarihli kroki ve raporda "B" harfi ile gösterilen 770.15 metrekare miktarındaki bölümün imar ihyasının tamamlanmamış olup zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleşmediğini belirlenmiş bulunması nedeniyle tarafların bu bölüme ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu bölüm yönünden (ONANMASINA),

2- Hazine vekili ile diğer davacılar vekili Avukat Okan'ın aynı krokide "A" harfi ile gösterilen 15148.85 metrekare tutarındaki yere ilişkin temyizlerine gelince, Mahkemece bu bölümün tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerle ilgisinin olmadığı, zilyetlikle mülk edinme şartlarının davalı taraf yararına gerçekleştiği ve taşınmazın imar mevzuatına göre ifrazının mümkün olmaması nedeni ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun değişik 15. maddesinin uygulama imkanının bulunmadığı,

bu nedenle davalının, Hazine dışındaki davacıların davasını kabul etmesi amme intizamını bozucu nitelikte olup değer verilemeyeceği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, uygulama ve inceleme hükme yeterli olmadığı gibi değerlendirme de dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve vergi kaydına dayanılarak davalı adına tesbit edilmiştir.

Mahkemece vergi kaydı getirtildiği halde mahalline uygulanıp kapsamı belirlenmemiştir. Vergi kaydı lehe olduğu kadar aleyhe de delil teşkil edebilir. Bu nedenle mutlaka uygulanıp kapsamının belirlenmesi gerekir. Kaydın kapsamının belirlenip değerlendirilmemesi doğru bulunmamaktadır.

Ayrıca tüm komşu parsellerin onaylı tutunak suretleri ile dayanağı olan belgeler, dava dosyaları getirtildiği halde kayıt uygulamasında, arazinin niteliğinin belirlenmesinde bu kayıtlardan yararlanılmaması da isabetli değildir. Bunlardan ayrı olarak yargılama sırasında yapılan keşiflerde bilgisine başvurulan Ziraat Mühendislerinin raporları birbirleri ile çelişmektedir.

31.5.2003 tarihli keşifte görev alan Ziraat Mühendisi Ayşe, "Emek ve para sarf edilerek imar ihya yapıldığını ve üzerinde meyve fidanlarının olduğunu ve kültür arazisi görünümünde" bulunduğunu bildirmiştir.

Taşınmazın başında 24.4.2004 tarihinde icra olunan keşifte görev alan Ziraat Yüksek Mühendisi Hüsnü, 26.4.2004 tarihli ayrıntılı raporda "8-10 yıldır sürülüp ekilmeyen taşınmazın mer'a görünümünde olduğunu, üzerinde taş ve kayaların bulunduğunu, 10 yıl önce imar ihyaya başlanmış olup imar ihyanın tamamlanmadığını" ifade etmiştir.

Aynı taşınmaz başında 5 ay sonra ve 25.9.2004 tarihinde görev alan Ziraat Yüksek Mühendisleri Nejat, Mahir ve Özgün 23.10.2004 tarihli raporlarında önceki raporlardan bahsedilmekle beraber o raporlardaki bilgileri doğrulayan veya yanlışlığını gösteren hiçbir gerekçe belirtmeden taşınmazın bir bölümünün imar ihyasının tamamlandığı ve tarım arazisi olduğu bildirilmiştir.

İlk bilirkişi raporundaki meyve fidanları ile ikinci bilirkişi raporundaki taşlık ve kayalıktan, mer'a görünümünün ne sebeple kaybolduğundan bahsedilmemiştir. Raporlar arasındaki çelişki bilimsel verilere dayanılarak giderilmedikten sonra bu raporlara dayanılarak karar verilemez. Dosya kapsamından ve fotoğraflardan taşınmazın imar ihya'ya konu olduğu, Devlet ormanına da çok yakın bir yerde bulunduğu anlaşılmaktadır.

İmar ihyanın mülkiyete esas olabilmesi için taşınmazın öncelikle orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlenmesi ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesindeki diğer şartların gerçekleşmiş olması gerekir. Mahkemece usulüne uygun orman araştırması yapılmadan karar verilmesi de açıkça yasaya aykırılık teşkil etmektedir. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Öncelikle bölgede kesinleşmiş orman tahdidin bulunup bulunmadığı merciinden sorulup varsa orman tahdit harita ve mazbataları, kesinleşmiş orman tahdidi yoksa 1/25.000 ölçekli memleket haritası, hava fotoğrafları, amenaj-man planları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde uzman ziraat ve orman mühendisleri kurulu aracılığı ile keşif icra olunmalıdır.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında vergi kaydı, ormanla ilgili belgeler uygulanıp kapsamları belirlenmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın niteliği, intikali, tasarrufu, imar ihyanın başlama ve şayet bitmiş ise bitiş tarihi hususunda ayrıntılı ve maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel kayıtları ile denetlenmeli, uzman Ziraat Mühendisleri kurulu ile orman mühendisleri kurulundan arazinin niteliği ile ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, Ziraat Mühendisleri kuruluna önceki raporlar ayrı ayrı okunup, mübayenetin sebebi sorulup giderilmesi istenmeli,

mahkemece taşınmazın konumu, ihya durumu, üzerindeki bitki örtüsü, sınırları ile ilgili olarak edinilecek gözlem zapta yazılmalı, araştırma sonunda taşınmazın zilyetlikle iktisap edilebilecek yerlerden olduğu ve iktisap şartlarının davalı yararına gerçekleştiği belirlendiği takdirde davalının kabul beyanının kendisini bağlayacağı, kabulün kesin hükmün sonuçlarını doğuracağı nazara alınarak şartları varsa 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun değişik 15. maddesi gereğince müstakilen, aksi halde hisseli olarak satın alanların hisselerinin adlarını tescil edileceği düşünülüp sonucuna göre karar verilmelidir.