Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2006/3765 K.2006/4303

Taraflar arasında kadastro tesbitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 2, 127, 165 ve 178 parsel sayılı 40000, 66000, 86000 ve 24000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından sözedilerek malikhaneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiş; davacı ... tarafından davalı Hazine aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesine açılan ...

Tevzi Komisyonu çalışmaları sonucu oluşmuş, tapu kayıtlarının iptali ve tescil davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro sırasında 55 parsel sayılı 43.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı, ... ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/2 hisselerle ... ve ... adına tespit edilmiş; itirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı Hazine vekili dava açmıştır.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; karşılıklı davaların kabulü ile çekişmeli 2, 165 ve 178 parseller ile 55 ve 127 sayılı parsellerin ... bilirkişi raporlarında “A” ile gösterilen kısımlarının 1/2 hisselerle ... ve ..., çekişmeli 55 ve 127 sayılı parsellerin ... bilirkişi raporlarında “B” ile gösterilen kısımlarının Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ve karşı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, çekişmeli ve temyize konu 178 numaralı parselin tamamı ile 55 ve 127 numaralı parsellerin krokide "A" harfi ile gösterilen bölümlerinin tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve zilyetlikle mülk edinme şartlarının adına tescil kararı verilenler yararına gerçekleştiği belirlendiğinden Hazine temsilcisinin 55, 127 ve 178 sayılı parsellere ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu parseller yönünden ONANMASINA,

2- Hazine temsilcisinin davaya konu 165 numaralı parsele ilişkin temyizine gelince; Mahkemece çekişmeli taşınmazın tamamının tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, kamu yararına tahsis edilen Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, zilyetlikle mülk edinme şartlarının adına tescil kararı verilenler yararına gerçekleştiği kabul edilmek sureti ile hüküm kurulmuş isede; değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Mahkemece çekişmeli taşınmaza uyduğu belirlenen 1937 tahrir yıllı 62 tahrir numaralı vergi kaydı doğuda ..., batıda tepe, kuzeyde ..., güneyde ... tarlalarını okumaktadır. Batıda kayıtta tepe yazılmakla beraber eylemli durumda taşınmazın batı hududunun kamu ... malı niteliğinde mer’a olduğu anlaşılmaktadır. Kayıtla eylemli durumun çakışması halinde eylemli duruma değer verileceği hukukun genel ilkesidir.

Mer’a hududu genişletilmeye müsait hudutlardan olup mer’aların zilyetlikle iktisabı mümkün bulunmamaktadır. Vergi kaydı 66.000 m2 tutarlı olup taşınmaz 86.000 m2 olarak tespit edilmiştir. Kayıt miktar fazlasının mer’aya elatmak sureti ile elde edildiğinin kabulü zorunludur. Bu durumda 165 numaralı parselin vergi kaydı miktarı kadar bölümünün davalılar adına tesciline karar verilip kayıt miktar fazlasının mer’a olarak sınırlandırılması yönünde hüküm kurulması gerekir.

Mahkemece eylemli durumda taşınmazın mer’aya bitişik olduğu ve mer’aların zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığı ve dayanılan kaydın miktarı ile geçerli olacağı nazara alınmadan yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru bulunmamaktadır.

3-Hazine temsilcisinin 2 numaralı parsele yönelik temyizine gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, zilyetlikle mülk edinme şartlarının adına tescil kararı verilenler yararına gerçekleştiği kabul edilmek sureti ile hüküm kurulmuş isede; değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Çekişmeli taşınmazla ilgili olarak ...

Komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanağında bilgisine başvurulan tüm ilgililer taşınmazın güneydeki 157 numaralı mer’a parseli ile bir bütün iken 1956-1957 yıllarında mer’adan sürülmek sureti ile tarla haline getirildiğini belirtmişlerdir. Davalı tarafça ibraz edilen 957 tahrir yıllı vergi kaydı da güneyde mer’a okumaktadır.

Vergi kaydının belirtmelik tutanağındaki bilgiye uyum sağlar şekilde 1957 yılında ihdas edilmiş olması, davalıların diğer tüm taşınmazları 1936-1937 yıllarında yapılan genel arazi yazımında vergi defterine kaydedildiği halde bu taşınmazın 1957 yılında vergiye kaydedilmiş olması taşınmazın belirtmelikte söylenen tarihte mer’adan sürülmek sureti ile elde edildiğini doğrulamaktadır.

Parselin eylemli durumda 3 tarafının ... yollarla çevrili olup güneydeki mer’anın devamı niteliğinde bulunması ve belirtmelik tutanağındaki beyanları nazara alındığında arazinin öncesinin mer’a olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bir kısım yerel bilirkişi ve tanıklar taşınmazın öncesinin de tarla olduğunu zilyetlikle mülk edinme şartlarının davalı yararına gerçekleştiğini ifade etmiş iseler de resmi kayıtlara, arazinin konumuna ve eylemli duruma uygun düşmeyen bu beyanlara itibar edilmesi doğru bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, davaya konu 2 numaralı parselin öncesinin mer’a olup zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığının kabulü ile Hazinenin talebi yönünde karar verilmesi gerekir.